بررسی جایگاه گردش علمی در پیوند دادن دانش نظری و واقعیت های محیطی مطالعه موردی : دانشجویان جغرافیا دانشگاه بیرجند

Abstract

چکیده: جغرافیا دانشی است که جهان پیرامون را نه فقط از پشت میز، بلکه در بستر زنده محیط می‌فهمد. با این‌حال، ساختار آموزش عالی ایران طی سال‌ها به‌گونه‌ای پیش‌رفته که بخش عملی جغرافیا به حاشیه رانده‌شده و آموزش این رشته بیشتر در قالب مباحث نظری و کلاس‌محور تثبیت شده‌است. همین مسئله کیفیت یادگیری محیط‌محور را کاهش داده‌است. براین اساس، پژوهش حاضر می‌کوشد روشن‌کند که گردش علمی چگونه و تا چه اندازه می‌تواند گسست میان دانش نظری و شناخت محیط واقعی را ترمیم کند و چه عوامل آموزشی، اجرایی و محیطی کیفیت این تجربه میدانی را شکل می‌دهند. لذا این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، مولفه‌های موثر بر گردش علمی را مورد بررسی قرار می‌دهد. هدف آن کاربردی بوده و به دنبال ارائه راهکارهای عملی برای بالا بردن فهم دانش جغرافیا در پیوند ساحت نظر با عمل می‌باشد. داده‌ها به روش پیمایشی و از طریق پرسشنامه ساختاریافته جمع‌آوری شده‌اند. جامعه آماری، دانشجویان رشته جغرافیا دانشگاه بیرجند بوده که نمونه‌گیری به روش تصادفی به تعداد ۸۱ نفر انتخاب گردید. سپس داده‌ها با نرم‌افزار SPSS تحلیل شده‌، که شامل آزمون‌های توصیفی و استنباطی برای بررسی دقیق روابط و تأثیرات متغیرها می‌باشد. یافته‌ها پژوهش نشان داد که کیفیت آموزشی، زمان‌بندی مناسب گردش علمی و حضور مؤثر استاد بیشترین سهم را در موفقیت گردش علمی و یادگیری میدانی دارند. نتایج تحقیق حاکی از آن‌است که گردش علمی نه‌تنها یک ابزار مکمل آموزشی، بلکه رویکردی راهبردی در آموزش جغرافیا است که می‌تواند کیفیت یادگیری را ارتقا داده و دانشجویان را برای مواجهه با چالش‌های محیطی آینده آماده‌تر سازد.