نمود مفاهیم اسطوره‌ای در نگاره‌های شاهنامه بایسنقری

Abstract

حکیم ابوالقاسم فردوسی یکی از شاعران بزرگ حماسه‌سرای ایران است این شاعر حماسه‌سرای ایران در ردیف بزرگ‌ترین سخنوران جهان است و با هومر شاعر حماسه‌سرای یونانی و دانته بزرگ‌ترین شاعر ایتالیایی کوس برابری می‌زند و بزرگ‌ترین کار او احیاء زبان پارسی است که پس از حمله اعراب به فراموشی سپرده‌شده بود. شاهنامه فردوسی از دو بخش عمده تشکیل یافته است: 1- بخش اساطیری که شامل دوره پهلوانان و حکایات افسانه‌های ملی ایران است و قسمت‌هایی از قصص اوستا در آن موجود است. 2- بخش تاریخی که پایان سلسله ساسانیان و انقراض آن سلسله به دست اعراب مسلمان را در بر دارد. شاهنامه حدود 60000 بیت دارد و گنجینه‌ای گران‌قدر از زبان و تاریخ گذشته است. این پژوهش به بررسی برخی اسطوره¬های جاری در نگاره¬های نسخه مصور شاهنامه بایسنقری پرداخته است. بر این اساس پرسش اصلی بر این قراراست: مفاهیم اسطوره¬ای در نگاره¬های شاهنامه بایسنقری چگونه نمود یافته است. این پژوهش به صورت توصیفی تحلیلی صورت گرفته، جمع آوری داده¬ها به صورت اسنادی بوده است. فردوسی اظهار می‌دارد در تدوین داستان ملی (شاهنامه فردوسی) از منابع و مأخذ بسیاری بهره برده است، در اینکه در زمان ساسانیان و خصوصاً اواخر آن کتب متعددی در زبان پهلوی چه راجع به داستان یا قصه‌ها یا چه راجع به تاریخ و یا روایات و قصص مذهبی موجود بوده شکی نیست.