تحلیل و بررسی جایگاه ارسی در عمارت قاجاری مسعودیه تهران

Abstract

ارسی، بازشوهای دست ساز ایرانی، با قدمتی طولانی از صفویه و قاجار تا دوران معاصر، همواره زینت بخش بناهای ایرانی بوده است و در جای¬جای ایران به چشم می خورد. هنر ارسی از عهد صفویه به این سو، در تاریخ هنر ایران کاربرد داشته است، اما استفاده از این هنر در دوران قاجار به اوج خود رسید و از آن در کنار سایر هنرهای سنتی ایران استفاده ی وسیعی شد. یکی از ابنیه¬ای که در دوره¬ قاجار از این هنر، مستغتی شده، عمارت مسعودیه تهران است. باغ عمارت مسعودیه با دستور مسعود میرزا ملقب به ظل‌السلطان فرزند ناصرالدین شاه در ۱۲۹۵ ق. ساخته شد. بعضی از تزیینات به کار رفته در ساخت بنا عبارتند از: گچبری، کاشی کاری، خطاطی، نقاشی دیواری و …اما نمود ارسی در این بنا چشم¬گیر است. این پژوهش به چگونگی کاربرد هنر ارسی در این بنای شاخص قاجاری پرداخته است. پژوهش از نوع کیفی بوده و به روش توصیفی تحلیلی صورت پذیرفته است. جمع¬آوری اطلاعات به روش اسنادی بوده است. یافته¬های پژوهش نشان از کاربرد عناصر مختلف هندسی و گره¬های پرکار و شیشه¬های رنگی و ملون در ترکیب ارسی¬های این بنا است.