بررسی رابطه علیت بین نوسانات نرخ ارز، رشد اقتصادی و نرخ تورم

Abstract

تورم و نوسانات نرخ ارز دو مقوله بسیار مهم در اقتصاد ایران هستند که از یکدیگر تاثیر می‌پذیرند و رشد اقتصادی در ایران را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند. دیدگاه¬های متفاوتی درباره ارتباط بین این متغیرها در ادبیات اقتصادی متداول است. از این رو بررسی این موضوع برای سیاست‌گذاری بسیار حائز اهمیت می‌باشد. در پژوهش حاضر به بررسی رابطه علیت بین نوسانات نرخ ارز، رشد اقتصادی و نرخ تورم با یک رویکرد غیرخطی در قالب روش خودرگرسیون برداری تغییر رژیم مارکوف با استفاده از داده‌های ماهانه فروردین 1390 تا فروردین 1403 پرداخته‌ شده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که در دوران رونق و آرامش، رابطه علیت بین هر سه متغیر به صورت دو به دو وجود دارد بجز رابطه علیت از سوی نرخ رشد اقتصادی به نرخ تورم. یا به عبارتی در دوران رونق و آرامش هیچ¬گونه اثر علیتی از سمت نرخ رشد اقتصادی به نرخ تورم وجود ندارد اما تورم بر رشد اقتصادی اثر علیتی دارد. در دوران رکود، متغیرهای نرخ رشد اقتصادی، نوسانات نرخ ارز و نرخ تورم به صورت دو به دو بر یکدیگر اثر معنادار دارند که این نشان از حساسیت بالای متغیرها نسبت به یکدیگر در دوران رکود و تلاطم است. از آن‌جایی که اثرگذاری نامتقارن متغیرهای مذکور طی رژیم‌های مختلف مشهود است، بنابراین به سیاست‌گذار پیشنهاد می‌شود این اثرگذاری نامتقارن در سیاست‌گذاری مورد توجه قرار گیرد تا درک بهتر و صحیح‌تری نسبت به آثار اجرایی سیاست‌های اقتصادی خود داشته باشد.