تأثیر افزودن پوست انار و بستر جوجه گوشتی بر کیفیت سیلاژ محتویات شکمبه گاو

Abstract

مقدمه: در حال حاضر از جمله مهم¬ترین فعالیت¬های پیش روی متخصصان وکارشناسان علوم دامی، کاهش هزینه¬های یک مزرعه پرورشی می¬باشد. در کشور ما مقادیر زیادی از فضولات آلی و ضایعات کشاورزی بوسیله تولیدات گسترده حیوانی و زراعی تولید می¬شود که به نوبه خود منجر به بروز مشکلات زیادی از جمله مشکلات دفع آنها و آلودگی¬های زیست محیطی می¬شود. با بکارگیری روش¬های نوین فرآوری می¬توان از فرآورده¬های فرعی کارخانجات، کشتارگاه¬ها و محصولات کشاورزی به علت داشتن مقادیر قابل ملاحظه¬ای مواد مغذی با ارزش در تغذیه دام¬ها استفاده نمود. در این بین شاید بتوان گفت تنها پسماند کشتارگاه که با وجود مواد مغذی ارزشمند کمتر مورد استفاده قرار گرفته، محتویات شکمبه دام¬های کشتار شده می-باشد. بنابراین بنظر می¬رسد با فرآوری زیستی محتویات شکمبه بعد از کشتار می¬تواند ارزش غذایی آن را افزایش داد و به عنوان یک خوراک جایگزین با هزینه¬های تمام شده بسیار پایین در تغذیه دام استفاده کرد. مواد و روش ها: محتویات شکمبه گاو بلافاصله بعد از ذبح، از کشتار صنعتی شهرستان بیرجند جمع آوری و به وسیله پارچه صاف شد. در مرحله دوم به منظور سیلو کردن محتویات شکمبه بعد از صاف کردن با همان رطوبت اولیه در کیسه¬های پلاستیکی به صورت دستی فشرده سازی و سیلو شد. در این آزمایش به منظور بهبود فرآیند تخمیر سیلو از افزودنی¬های تفاله پوست انار (صفر و 20 درصد)، بستر جوجه گوشتی (صفر و 10 درصد) استفاده شد. به منظور اطمینان از بی¬هوازی بودن سیلوهای پر شده، هوای داخل سیلو با پمپ خلاء به صورت کامل تخلیه و با درب پلاستیکی کاملا بسته و در دمای اتاق برای مدت 45 روز نگهداری شدند. در پایان دوره درب سیلوها باز و نمونه¬ها به صورت کامل با همدیگر مخلوط شد. سپس از سطوح بالایی و پایینی هر سیلو نمونه برداری شد. نتایج و بحث: بر اساس نتایج بدست آمده نقطه فلیگ بین تیمارهای مختلف آزمایشی اختلاف معنادار آماری نداشت. با این حال از نظر عددی بالاترین نقطه فلیگ مربوط به تیمار حاوی 20 درصد تفاله پوست انار و 10 درصد بستر جوجه گوشتی می¬باشد. هر چه مقدار عددی نقطه فلیگ بیشتر باشد، نشان دهنده ماده خشک بالاتر و pH پایین¬تر، جمعیت بالای اسید لاکتیک و پایین اسید استیک است. . ارزشیابی ظاهری به ارزشیابی حسی نیز معروف است که از روی بوی سیلاژ و وضع مواد سیلو شده در لمس و رنگ آن صورت می¬گیرد. مهم¬ترین موضوع بوی سیلاژ است که در آن وجود اسید بوتیریک و استیک حس می¬شود. در این مطالعه افزودن توام 20 درصد تفاله پوست انار و 10 درصد بستر جوجه گوشتی به محتویات شکمبه گاو در تیمار 3 بالاترین نمره (427/16) برآورد شد که نشان دهنده کیفیت این سیلاژ نسبت به تیمار کنترل در حد قابل قبول می¬باشد. نتیجه گیری کلی: نتایج تحقیق حاضر نشان می¬دهد افزودن 20 درصد تفاله انار به همراه 10 درصد بستر جوجه گوشتی به سیلو محتویات شکمبه گاو باعث بهبود کیفیت سیلو می¬شود. لذا پیشنهاد می¬شود که اثر این افزودنی¬ها بر روی کیفیت سیلو محتویات شکمبه سایر دام¬ها بررسی و با سیلو ذرت مقایسه شود.