ارائه الگو و نرم¬افزار نوین در تجزیه و تحلیل ریشه¬ای حوادث محیط کار (مطالعه موردی: تحلیل ریشه¬ای حادثه ریزش دیواره پله معدن)

چکیده مقاله

وقوع حوادث همواره باعث ایجاد خسارت¬های مختلف می¬شود. بنابراین وجود یک روش سیستماتیک که حوادث را به¬طور ریشه-ای علت¬یابی کرده و اقدامات اصلاحی را پیشنهاد دهد ضروری است. با توجه به روش¬های موجود برای تحلیل ریشه¬ای حوادث و مزایا و معایب آنها، مشخص است که نقایص زیادی در وضعیت فعلی بررسی حوادث موجود است. دو نقص عمده، مربوط به عدم وجود یک روش جامع و بی¬عیب و عدم وجود یک سیستم نظام¬مند است. در این پژوهش، برای رفع نقص اول، از ترکیب دو روش آنالیز علل ریشه¬ای و تریپود-بتا استفاده شده است. به¬این¬صورت که ابتدا روش آنالیز علل ریشه¬ای با اضافه کردن آیتم¬های متعدد تکمیل می¬شود و سپس این روش ارتقایافته با روش تریپود-بتا ترکیب می¬شود و حالت گرافیکی و بصری هم پیدا می¬کند. در واقع این دو روش مکمل هم هستند و نقاط ضعف یکدیگر را پوشش می¬دهند. برای رفع نقص دوم، یک نرم¬افزار جامع و کامل تولید شده است که با طراحی آسان، برای کاربران معمولی قابل استفاده است و عمل تجزیه و تحلیل ریشه¬ای حوادث را به¬صورت یک فرایند گام¬به¬گام انجام داده و با خروجی¬های متعدد و متنوع، دست¬یابی به جنبه¬های مختلف و پنهان حوادث را ممکن می-کند تا بتوان از وقوع حوادث مشابه جلوگیری کرد. ضمنا این نرم¬افزار بر اساس نیازهای پروژه¬های موجود در کشورمان طراحی شده و کاملا بومی، کاربردی و قابل استفاده برای ارگان¬های مختلف در تحلیل و واکاوی حوادث واقعی می¬باشد. نتایج به¬دست-آمده از انجام مطالعات موردی که همان علل ریشهای حوادث هستند نیز کارایی نرم¬افزار تولید شده را تایید کرده است.