اثر دیکلوفناک بر سیستم آنتی اکسیدانی ماهیان: یک مرور جامع

Abstract

چکیده آلودگی منابع آبی به داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID)، به ویژه دیکلوفناک به عنوان یکی از چالش های مهم زیست محیطی در سال های اخیر مطرح شده است. دیکلوفناک به دلیل مصرف گسترده در پزشکی انسانی و دامپزشکی اغلب در فاضلابها و آبهای سطحی یافت میشود و می تواند اثرات زیستی قابل توجهی بر موجودات غیر هدف به ویژه ماهیان ایجاد کند. هدف این مقاله مروری تحلیل جامع شواهد موجود درباره اثرات دیکلوفناک بر سیستم آنتی اکسیدانی ماهیان است. بررسی مطالعات نشان داد که مواجهه با دیکلوفناک موجب بروز استرس اکسیداتیو تغییر در فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی شامل سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز گلوتاتیون پراکسید از و گلوتاتیون -S- ترانسفراز میشود. این اثرات وابسته به غلظت مدت مواجهه و نوع بافت بوده و می توانند پیامدهای مهمی برای فیزیولوژی و بقای ماهیان داشته باشند. لذا ضرورت پایش دقیق دیکلوفناک در اکوسیستم های آبی ارتقای سیستم های تصفیه فاضلاب و انجام پژوهشهای تکمیلی درباره اثرات بلند مدت و اکولوژیک این دارو تأکید می شود.