نقش سازه‌های آبی در توسعه گردشگری پایدار در بیابان لوت: رویکردی تحلیلی–مفهومی

چکیده مقاله

بیابان لوت، به‌عنوان یکی از بی‌نظیرترین پدیده‌های ژئومورفولوژیکی ایران و جهان، نه‌تنها ارزش طبیعی و زمین‌شناختی دارد، بلکه واجد ظرفیت‌های بالایی برای توسعه گردشگری پایدار است. در این میان، سازه‌های آبی، از قنات‌ها و بندها گرفته تا آب‌انبارها و چاه‌نیمه‌ها، بخشی از میراث مهندسی و فرهنگی مناطق خشک ایران‌اند که می‌توانند به‌عنوان محور توسعه گردشگری فرهنگی و آموزشی ایفای نقش کنند. این مقاله به بررسی نقش سازه‌های آبی در توسعه گردشگری پایدار در بیابان لوت می‌پردازد. روش‌شناسی پژوهش مبتنی بر رویکردی تحلیلی–مفهومی و بر پایه‌ی تحلیل محتوای منابع علمی، مطالعات پژوهشی و مرور و ترکیب انتقادی ادبیات مرتبط است. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که احیای این سازه‌ها، ضمن کمک به حفظ تعادل منابع آب، می‌تواند به جذب سرمایه‌گذاری، ارتقای آگاهی جوامع محلی و تقویت پیوند میان حفاظت محیط‌زیست و گردشگری منجر شود. در پایان، چارچوبی مفهومی برای هم‌افزایی میان مدیریت منابع آب و گردشگری پایدار در مناطق خشک پیشنهاد می‌گردد که شامل پنج محور کلیدی حفاظت، آموزش، سرمایه‌گذاری، فناوری و حکمرانی مشارکتی است