بررسی کانی‌شناسی و شیمی کانی‌ها در کانسار اسکارن هزاردشت، جنوب‌شرق طبس

Abstract

اسکارن هزاردشت یک اسکارن مرتبط با کانسار مس پورفیری است که در مرز دو بلوک لوت و طبس و در فاصله 65 کیلومتری جنوب‌شرق طبس در خراسان جنوبی واقع شده است. مجموعه کانی‌های اسکارن و کانی‌سازی پورفیری با توده‌های نیمه‌عمیق نوع I، وابسته به سری مگنتیت، متاآلومینوس و کالک‌آلکالن (هورنبلند گرانیت و هورنبلند کوارتز مونزونیت پورفیری) در ارتباط هستند که به درون کربنات‌های سازند شتری نفوذ کرده است. علاوه بر دولومیت‌های سازند شتری، عضو آهکی اسپهک نیز در مجاورت توده‌های نفوذی قرار گرفته است. لذا مجموعه کانی‌های مرتبط با اسکارن کلسیک و اسکارن منیزیمی در این منطقه قابل مشاهده است. در تشکیل کانی‌های اسکارنی دو فرایند دگرسانی پیشرونده و دگرسانی پسرونده موثر بوده است. مجموعه کانی‌های دگرسانی پیشرونده در اسکارن هزاردشت عبارتند از: گارنت (آندرادیت-گراسولار)، پیروکسن (دیوپسید-هدنبرگیت)، وزوویانیت، ولاستونیت، فورستریت و اسپینل. همچنین از کانی‌های ناشی از دگرسانی پسرونده می‌توان به اپیدوت، کلینوزوئزیت، کلریت، آمفیبول، سرپانتین، پکتولیت، پرهنیت-پامپلئیت، اسفن، آپاتیت، اورتوکلاز، کلسیت و کوارتز اشاره نمود. در این مقاله شیمی این کانی‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.