بررسی خصوصیات اسکارن هزاردشت در جنوب شرق طبس و ویژگی های ژئوشیمیایی توده های مرتبط با آن

چکیده مقاله

اسکارن هزاردشت در 65 کیلومتری جنوب شرق طبس، در مرز دو بلوک ساختاری لوت و طبس و در پایانه جنوبی رشته کوه های شتری قرار گرفته است. واحدهای سنگی این منطقه عموماً سنگ های رسوبی شامل دولومیت های سازند شتری به سن تریاس میانی و شیل و ماسه سنگ های سازند شمشک به سن تریاس فوقانی تا ژوراسیک تحتانی است. توده های عمیق تا نیمه عمیق با ترکیب اسیدی تا حدواسط، با نفوذ در بین واحدهای کربناته باعث ایجاد اسکارن در بازه زمانی کرتاسه فوقانی تا ائوسن ( 65 میلیون سال) شده است. با توجه به جنس سنگ میزبان مجاور توده، سه نوع اسکارن کلسیک، منیزیمی و سیلیکا-پیریت در منطقه تشکیل شده است. اسکارن کلسیک در عضو آهکی سازند شتری (اسپهک) ایجاد شده که گسترش بیشتری نسبت به اسکارن منیزیمی دارد. زون بندی اسکارن از توده نفوذی به سمت سنگ آهک عبارت است از گارنت اسکارن، گارنت-پیروکسن اسکارن، پیروکسن -گارنت-وزوویانیت اسکارن، پیروکسن اسکارن و ولاستونیت اسکارن. اندواسکارن در مجاورت اسکارن کلسیک حاوی رگچه هایی از گارنت و بلورهای ریز پیروکسن است که در حاشیه بلورهای خودشکل آمفیبول جانشین شده اند. اسکارن منیزیمی دارای سه زون فورستریت-تالک -سرپانتین، دیوپسید-سرپانتین و مگنتیت است. اسکارن سیلیکا -پیریت گستردگی فراوانی در اطراف دگرسانی فیلیک منطقه دارد. پیریت و کالکوپیریت فراوان ترین کانی های سولفیدی موجود در اسکارن سیلیکا -پیریت است. توده های نفوذی مرتبط با کانی سازی شامل و مرتبط با زون فرورانش I هورنبلند گرانیت و هورنبلندکوارتزمونزونیت دارای ماهیت کالک آلکالن، متاآلومینوس، سری اکسیدان نوع حاشیه قاره هستند. بر اساس ویژگی های ژئوشیمیایی، توده های نفوذی مرتبط با اسکارن در کانسار هزاردشت بیشترین ارتباط را با اسکارن مس -طلا دارد.