بررسی نحوه تشکیل کانسار اسکارن هزاردشت در جنوب شرق طبس و چگونگی ایجاد منطقه بندی در آن

چکیده مقاله

اسکارن هزاردشت در مرز دو بلوک ساختاری لوت و طبس و در 65 کیلومتری جنوب شرق طبس واقع شده است. نفوذ توده های نیمه عمیق به درون سنگ های کربناته سازند شتری به سن تریاس باعث تشکیل اسکارن کلسیک و منیزیمی در مجاورت خود شده است. اسکارن کلسیک گسترده تر، دارای زون بندی منظم، مشخص و متعدد، حاوی کانی سازی و دارای اندواسکارن می باشد. اسکارن منیزیمی درون پروتولیت دولومیتی، با ابعاد کوچکتر و با تعداد زون های کمتر می باشد. تشکیل اسکارن هزاردشت در دو مرحله دگرگونی حرارتی ایزوکمیکال و متاسوماتیسم قابل بررسی است. دگرگونی حرارتی باعث تبلور مجدد کربنات ها و شروع تشکیل اندواسکارن شده است. در مرحله متاسوماتیسم، در دگرسانی پیشرونده، علاوه بر گسترش اندواسکارن، کانی هایی مانند ولاستونیت، گارنت، پیروکسن، فورستریت و اسپینل تشکیل می شوند. تفاوت در زمان تشکیل این کانی ها که ناشی از تفاوت در قابلیت انحلال و سرعت انتقال عناصر است باعث ایجاد منطقه بندی در مقیاس کانسار و در درون کانی ها شده است. در دگرسانی پسرونده با شروع عملکرد سیالات جوی کانی های آبدار مانند اپیدوت، کلریت، سرپانتین، پرهنیت، پکتولیت و نیز کانی سازی سولفیدی تشکیل می گردد.