پیش‌بینی افسردگی دانش¬آموزان بر اساس طرحواره‌های ناساگار اولیه

Abstract

طرحواره‌های ناسازگار اولیه با اختلالات روان¬شناختی زیادی از قبیل افسردگی ارتباط دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش طرحواره‌های ناسازگار اولیه در پیش‌بینی افسردگی دانش‌آموزان بود. این مطالعه از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان شهرستان خوسف بود که تعداد ۱۲۲ دانش‌آموز به‌صورت دردسترس انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان فرم کوتاه پرسشنامه طرحواره‌های ناسازگار اولیه (SQ-SF) و پرسشنامه افسردگی بک–ویرایش دوم (BDI-II) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی و رگرسیون چندگانه بررسی شد. نتایج نشان داد که بین اکثر طرحواره‌های ناسازگار اولیه و میزان افسردگی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین تحلیل رگرسیون نشان داد که مجموعه طرحواره‌های ناسازگار اولیه حدود 28 درصد از واریانس افسردگی را تبیین می¬کند. یافته‌ها حاکی از آن است که طرحواره‌های ناسازگار اولیه، به ویژه در حوزه‌های بریدگی و طرد، نقص و شرم، و وابستگی، نقش مهمی در پیش‌بینی افسردگی دانش‌آموزان دارند. شناخت و مداخله در این طرحواره‌ها می‌تواند در پیشگیری و درمان افسردگی با استفاده از روش‌های شناختی–رفتاری مؤثر باشد.