ارزیابی روند خشکسالی و تأثیر آن بر تغییرات پوشش گیاهی شهرستان سرخس

Abstract

پوشش گیاهی یکی از عوامل اساسی و کلیدی اکولوژیکی در مناطق خشک است که به شدت تحت تأثیر فرآیند خ شک سالی قرار دارد. بهطوریکه، در نتیجه این تاثیرات، شدت فر سایش خاک و تخریب سررزمین افزایش خواهند یافت. لذا، پژوهش حاضرر با هدف بررسری روند خشرکسرالی و تأثیر آن بر تغییرات پو شش گیاهی شهر ستان سرخس در ا ستان خرا سان ر ضوی انجام شد. در این پژوهش از دادههای اقلیمی بارش و دمای ماهانه ایستگاههای سینوپتیک و تبخیر سنجی شهرستان سرخس در بازه زمانی 21 سرراله 2000 تا 2021 ( برای تخمین شرراخا اسررتاندارد شررده بارش- تبخیر تعرق ) SPEI( استفاده شد. جهت بررسی تغییرات پوشش گیاهی نیز از تصاویر سنجنده ماهواره +ETM و OLI و شاخا نرمال شده تفاوت پو شش گیاهی (NDVI) ا ستفاده شد. شاخا SPEI در محیط نرمافزاری R محاسبه شد. پیشبینی تغییرات پوشش گیاهی برای سال 2030 نیز با استفاده از زنجیره مارکوف و در محیط نرم افزاری IDRISI-TerrSet انجام شد. در نهایت، همب ستگی بین دو شاخا خ شک سالی و پو شش گیاهی با آزمون رگر سیون خطی مقای سه شد. نتایج این پژوهش ن شان داد که بیشترین میزان خ شک سالی در سالهای 2000 ، 2010 و 2020 در شهر ستان سرخس و در سطح متو سط و شدید رخ داده ا ست . برر سی تغییرات پو شش گیاهی برای سال 2030 ن شان داد که خاک بدون پوشش نسبت به سال 2020 افزایش یافته و سطح اراضی با سایر طبقات از جمله پوشش گیاهی با تراکم متوسط و زیاد و تنک روند کاهشی داشته است. بررسی همبستگی میان دو شاخا پوشش گیاهی و خشررکسررالی نشرران داد بیشترین میزان همبسررتگی برابر 59 / 0 در سررطح معناداری 01 / 0 ، م شاهده شدها ست و در سالهای 2000 و 2020 نیز میزان ضریب همب ستگی بیشتری بهترتیب به مقدار 52 / 0 و 51 / 0 میان پو شش گیاهی و خ شک سالی وجود دا شته ا ست. نتایج حا صل از برر سی ارتباط میان شررراخا گیاهی NDVI با شررراخا اقلیمی SPEI ، حکایت از وجود ارتباط مثبت این شاخاها با یکدیگر داشته است.