نقش بنیادین علوم انسانی در تحقق اجماع ملی؛ پیش‌شرط توسعه و تعالی ایران در افق آینده‌پژوهی

Abstract

کی از مهم ترین موانع توسعه یافتگی ایران معاصر، فقدان اجماع ملی است. اگر اجماع ملی شرط ضروری توسعه است مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که ماهیت اجماع ملی ایرانیان چیست و علوم انسانی و آینده پژوهی چه نقشی در تحقق آن دارد؟ فرضیه مقاله این است که اجماع ملی اولا با توجه به تکثر جامعه ایرانی، اجماع ملی نسبی خواهد بود است و ثانیا محصول گفت‌وشنود ملی مبتنی بر شناخت علمی مسائل ملی و مشترک، نظریه ها و در نهایت توافق بر چیستی توسعه ایرانی و راه نیل به آن است. علوم انسانی در افقهی آینده پژوهانه این شناخت و زمینه گفت و شنود ملی را فراهم می کند. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از نظریه کنش ارتباطی یورگن هابرماس، مفهوم اجماع همپوشان جان رالز، نظریه سرمایه اجتماعی رابرت پاتنام و رویکرد قابلیت‌های آمارتیا سن، و با توجه دادن به ظرفیت های نظری موجود در ایده و ادبیات بومی ایرانی و اسلامی از جمله نظریه وحدت معقول محمدتقی جعفری به دنبال توضیح دیدگاه خود است.