دیپلماسی فرهنگی؛ میراث فرهنگی ناملموس و گردشگری بیابان لوت با تکیه بر مهمان نوازی ایرانیان

Abstract

بیابان لوت به ‌عنوان یکی از مناطق طبیعی منحصربه ‌فرد ایران، در سال ۲۰۱۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. میراث فرهنگی ناملموس شامل ارزش‌ها، باورها و رفتارهای اجتماعی است که از نسل ‌های پیشین به ارث رسیده و در سبک زندگی یک ملت استمرار یافته است. در کنار ارزش¬‌های طبیعی بیابان لوت، میراث فرهنگی ناملموس ایران _از جمله آیین‌ها، مهارت‌های سنتی و دانش بومی _ ظرفیت بالایی برای ترکیب با گردشگری طبیعی و ماجراجویانه دارد. یکی از جلوه‌های برجسته این میراث، خلقیات ایرانی - اسلامی در مهمان‌¬نوازی است که در جغرافیای پیرامون بیابان لوت، به عنوان یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های فرهنگی، نقش مهمی در جذب گردشگران و معرفی چهره‌ای معنوی از فرهنگ ایرانی دارد. در این مقاله با تکیه بر پژوهش‌های مردم‌نگارانه و منابع مکتوب، به بررسی جلوه‌های مختلف مهمان‌نوازی و نقش دین و محیط طبیعی در شکل‌دهی این ویژگی فرهنگی پرداخته می‌شود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی _ تحلیلی به بررسی پیوند میان میراث فرهنگی ناملموس و گردشگری بیابان لوت بویژه ویژگی مهمات نوازی مردمان این منطقه پرداخته و فرصت‌های سرمایه‌گذاری در این حوزه را شناسایی می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که تلفیق میراث فرهنگی با تجربه گردشگری بیابان، لازمه اخلاق حرفه ای گردشگری است چرا که هم به دنبال کارآمدی و موفقیت است و هم مهم¬تر از آن ریشه در تمدن، فرهنگ و آیین ایرانی اسلامی در مهمان دوستی دارد. همان ویژگی ممتازی که ایرانیان را از سرآمدان این امر قرار داده است. لذا می‌تواند به توسعه پایدار منطقه، افزایش اشتغال محلی، ارتقای هویت فرهنگی و جذب گردشگر داخلی و بین‌المللی منجر شود. از جمله آثار پراهمیت نمودار شدن این خصلت ایرانی در صنعت گردشگری، ارتقاء توان دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم ایران در برابر موج ایران هراسی در سطح جهان دارد.