| Authors | محمود پروانه |
|---|
| Conference Title | اولین همایش ملی حدیث: تقوا پایگی زندگی در مکتب اهل بیت |
|---|
| Holding Date of Conference | 2026-01-07 |
|---|
| Event Place | قم |
|---|
| Page number | 0-0 |
|---|
| Presentation | SPEECH |
|---|
| Conference Level | Internal Conferences |
|---|
| Keywords | تقوا, اخلاق و سیاست, سیره سیاسی, سیاست خارجی, رئالیسم, مصلحت, اخلاق حرفه¬ای. |
|---|
Abstract
نسبت اخلاق و سیاست در حوزه روابط بین‌الملل از بنیادی‌ترین مناقشات نظری به‌شمار می‌رود. رئالیسم سیاسی سیاست خارجی را تابع بقا، قدرت و موازنه قوا می‌داند، در حالی که سنت اسلامی بویژه در سیره معصومین(ع) سیاست را تابع اخلاق و ذیل مفهوم تقوا، عدالت و مسئولیت الهی تعریف می‌کند. جمهوری اسلامی ایران با داعیه پیروی از چنین سنتی، در سیاست خارجی خود با تنگنای رئالیسم و پارادوکس ساختاری میان تعهد هنجاری و الزامات آنارشیک نظام بین‌الملل مواجه است. این مقاله با روش تحلیلی–تبیینی، به نظریه های اخلاق و سیاست، سیاست اخلاق¬گرا در قرآن و سیره معصومین و چارچوب رئالیسم کلاسیک اشاره خواهد کرد تا راه را برای طرح مسائلی غامض در حول پرسش از اخلاق گرایی در نظم رئالیستی فراهم کند. فرضیه این پژوهش اینست که در کنار تنگنای رئالیسم، سیاست خارجی ج.ا.ا با تنگنای معرفت شناختی ناشی از عدم توصیف و تجویز کنش سیاسی اخلاق¬گرا در نظم رئالیستی امروزین در نظام بین الملل مبتنی بر الهیات بویژه سیره سیاسی معصومین(ع) مواجه است. از یک سو مشروعیت سیاست ورزی جمهوری اسلامی ایران وابسته به رعایت اخلاق است و از سوی دیگر رابطه¬ای تجدیدنظرطلبانه با نظم بین الملل و قدرت های جهانی در پیش گرفته است که در نتیجه تحت فشار و سلطه¬طلبی قرار گرفته است. جمهوری اسلامی ایران در این عدم توازن قدرت چگونه هم نظام را حفظ کند و منافع ملی و مسوولیت های اسلامی را به انجام برساند و هم به اخلاق مقید باشد؟ این¬ها مسائلی است که بحران فکری می¬آفریند، اخلاق حرفه¬ای در سیاست ورزی ایرانی را با چالش مواجه می¬کند و زمینه را برای طرح مسائل و پژوهش¬های متعدد و الزامی فراهم می¬کند تا توجیهی برای امر سیاسی در ایران امروز از درون سنت و سیره اسلامی فراهم آورند. نتیجه این مقاله توجه دادن و نمودار کردن این مسائل غامض معرفت شناسانه در سیاست عصر جمهوری اسلامی ایران بخصوص در سیاست خارجی است.
Paper URL
