عوارض بلدیه مشهد در دوره مشروطه(1343ق.-1325ق.) و چالش¬های دریافت و هزینه آن

چکیده مقاله

بلدیه یکی از نهادهای تازه تاسیس بعد از انقلاب مشروطه بود. نهادی که مدیریت شهری را برعهده داشت و باید از طریق وصول عوارضی که انجمن بلدیه تصویب می¬کرد شهر را اداره می¬کرد. انجمن بلدیه عوارض¬ها را با توجه به مصارف مشخص تصویب و برای وصول و مصرف به بلدیه ابلاغ می¬کرد. بلدیه مشهد یکی از مهمترین ادارات این شهر پس از مشروطه بود که تلاش کرد از طریق عوارض¬ شهری خدمات مختلفی را در زمینه روشنایی، نظافت و سنگ¬فرش معابر انجام ¬دهد. این پژوهش درپی آن است که نشان دهد بلدیه مشهد چه عوارضی از مردم وصول می¬کرد؟ و چه چالش¬هایی در وصول عوارض داشت؟، واکنش مردم نسبت به اخذ عوارض بلدیه چه بود؟ عوارض¬ بلدیه چگونه جمع¬آوری و هزینه می¬شد؟ پژوهش حاضر براساس اسناد و گزارش¬ مطبوعات با رویکرد تاریخی به صورت توصیفی- تحلیلی انجام گرفته¬است. نتایج پژوهش نشان داد بلدیه مشهد عوارض¬های مختلفی نظیر منازل، یخچال¬ها، چراغ-ها، سنگ فرش و نواقل تصویب کرد. نواقل مهمترین و با ثبات¬ترین عوارض بلدیه مشهد بود. با این حال چالش¬های مختلفی در وصول آن وجود داشت و اتباع خارجی، اتباع وابسته به کنسولگری¬ها، مرتجعان مخالف مشروطه، اداره مالیه و اداره تحدید چالش¬های متعددی در وصول و نحوه هزینه¬کرد آن برای روشنایی و نظافت شهری ایجاد کردند.