تاثیر تغییرات عملکرد محصولات کشاورزی در ایران تحت سناریوهای اقلیمی آینده

Abstract

تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از چالش های اساسی قرن حاضر، آثار گسترده ای بر بخش کشاورزی ایران دارد. افزایش دما، کاهش بارش و شدت یافتن رخدادهای حدی مانند خشکسالی و سیلاب، عملکرد محصولات زراعی را به طور جدی تحت تأثیر قرار می دهد. مرور مطالعات نشان می دهد که میانگین دمای سالانه کشور روندی افزایشی و بارش سالانه روندی کاهشی خواهد داشت؛ موضوعی که علاوه بر طولانی تر شدن فصل رشد در برخی مناطق، موجب تشدید کمبود رطوبت و افزایش طول فصل خشک در مناطق دیگر می شود. این شرایط به ویژه در کشت های دیم اهمیت بالایی دارد. همچنین افزایش دما، تبخیر و تعرق بالقوه را به طور چشمگیری افزایش داده و فشار آبی و شاخص های کمبود بارش را تشدید می کند. بیشترین آسیب پذیری در مناطق جنوب شرق و مرکز ایران گزارش شده است، در حالی که شمال کشور شرایط نسبتاً مساعدتری خواهد داشت. این یافته ها ضرورت توجه به راهبردهای سازگاری، مدیریت پایدار منابع آب و خاک، توسعه کشاورزی هوشمند اقلیمی و سیاست های کاهش انتشار گازهای گلخانه ای را برجسته می سازد. در نهایت، آینده امنیت غذایی ایران وابسته به اتخاذ رویکردی جامع و چندسطحی است که همزمان بر سازگاری، کاهش انتشار و افزایش بهره وری تمرکز داشته باشد.