| Authors | علی اکبر سام خانیانی |
|---|
| Journal | زبان و ادب فارسی-دانشگاه تبریز |
|---|
| Page number | 133-154 |
|---|
| Serial number | ۷۶ |
|---|
| Volume number | ۲۴۸ |
|---|
| Paper Type | Full Paper |
|---|
| Published At | ۲۰۲۴ |
|---|
| Journal Grade | Scientific - research |
|---|
| Journal Type | Typographic |
|---|
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
|---|
| Journal Index | isc |
|---|
| Keywords | تحلیل گفتمان ضداستبدادی, بوستان سعدی, گستاخگویی فلسفی, کاربردشناسی زبان در گفتمان, ادبیات ضداستبدادی |
|---|
Abstract
تحلیل گفتمان مبحث مشترکی بین زبانشناسی و شاخههای مختلف علوم انسانی و اجتماعی است و تلاش میکند انسجام صورت و مفهوم را در یک متن یا ساحت ارتباطی نشان دهد. متون ادبی از مهمترین محملهای گفتمان هستند. تحلیل گفتمان در آثار ادبی نهتنها در شناخت دقیقتر آثار بلکه در مردمشناسی، شناخت ساختارهای ارتباطی و بنمایههای اندیشگانی یک جامعه اهمیت دارد. گفتمان «ضداستبدادی» که از پیوستهای اصطلاح «استبداد» است در متون ادبی و تاریخی فارسی با شاخصهها، مؤلفهها و عنوانهای متفاوت قابلپیجویی است. تحلیل گفتمان ضداستبدادی بروزهای این گفتمان انتقادی را در یک ساحت نشانهشناختی و مطالعۀ میانرشتهای بررسی مینماید. در پژوهش حاضر تحلیل فلسفی میشل فوکو دربارۀ پاریزیا و روش نورمن فرکلاف و تئون وندایک در تحلیل گفتمان مدنظر قرار گرفتهاست. با توصیف، تبیین و تفسیر ابعاد زبانشناختی، بلاغت و زیباشناسی متن، اثبات شدهاست که گستاخگویی سعدی در باب اول بوستان، بُعد فلسفی دارد و مصداق التزام به حقیقت است. همچنین با صورتبندی مفاهیم مؤلفههای مختلف گفتمان ضداستبدادی سعدی در باب اول نشان داده شدهاست.
