مطالعه زمین شناسی، کانی شناسی و زمین شیمی بنتونیت منطقه اصقول(جنوب شرق بیرجند)

چکیده مقاله

منطقه اصقول در جنوب بیرجند بخشی از آمیزه افیولیتی پهنه جوش‌خورده سیستان بوده و رخنمون‌هایی از سنگ‌های اولترامافیک، مافیک، آتشفشانی و نهشته‌های رسوبی نئوژن تا کواترنر را در بر می‌گیرد. سنگ‌های میزبان بنتونیت شامل دیوریت پورفیری و آندزیت هستند که شواهد گسترده‌ای از دگرسانی کربناتی نشان می‌دهند. نتایج کانی‌شناسی (XRD) بیانگر غالب بودن مونتموریونیت همراه با آلبیت و کوارتز در بنتونیت‌های منطقه است. شواهد صحرایی نظیر لایه‌بندی، چین‌خوردگی ملایم و وجود قطعات گردشده آندزیتی، منشأ نابرجا و رسوب‌گذاری در یک حوضه فعال زمین‌ساختی را تأیید می‌کند. داده‌های ژئوشیمیایی، قرارگیری نمونه‌ها در محدوده آندزیت تا داسیت و وابستگی به سری ماگمایی کالک‌آلکالن را نشان می‌دهند. الگوهای عناصر نادر خاکی و عناصر کمیاب بهنجار شده، غنی‌شدگیLREE و LILE و آنومالی منفی Nb و Ti را آشکار می‌سازند که نشان‌دهنده منشأ ماگمایی مرتبط با فرورانش است. بنتونیت‌های اصقول حاصل دگرسانی سنگ‌های آتشفشانی حدواسط و تکامل‌یافته در شرایط رسوبی–هیدروترمال می‌باشد