تحلیل ژئوپلیتیکی ناهمخوانی جغرافیای طبیعی و مرزهای سیاسی در بیابان لوت و پیامدهای آن بر توسعه و سرمایه‌گذاری پایدار

Abstract

بیابان لوت به عنوان یک پهنه طبیعی یکپارچه، بین استان‌های خراسان جنوبی، کرمان و سیستان و بلوچستان تقسیم شده است. این تفرق اداری منجر به ناهمخوانی میان جغرافیای طبیعی و مرزهای سیاسی گردیده که پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌ای در پی داشته است. هدف این پژوهش، تحلیل این ناهمخوانی و تبعات آن بر توسعه و سرمایه‌گذاری پایدار در منطقه است. این تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی و با گردآوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و میدانی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پراکندگی مدیریتی، منجر به ایجاد خلأ امنیتی، دشواری در نظارت و کنترل موثر بر ورود و خروج شده که به نوبه خود بستری برای فعالیت‌های قاچاق و جرایم سازمان‌یافته فراهم کرده است. از سوی دیگر، این وضعیت به برنامه‌ریزی ناهماهنگ و ناکارآمد در مدیریت منابع طبیعی، از جمله آب و خاک، انجامیده و توسعه متوازن و همه‌جانبه را با مانع مواجه ساخته است. مهم‌تر آنکه، ناامنی و بی‌ثباتی نهادی ناشی از این شرایط، ریسک سرمایه‌گذاری به ویژه در بخش گردشگری را به شدت افزایش داده و انگیزه بخش خصوصی برای حضور در پروژه‌های زیرساختی و اقتصادی را کاهش داده است. در نتیجه‌گیری کلی می‌توان تأکید کرد که حل این چالش، مستلزم ایجاد یک «مدیریت یکپارچه فراستانی» برای بیابان لوت است. تدوین سند راهبردی توسعه و ایجاد نهاد هماهنگ‌کننده، به عنوان پیشنهادهای این تحقیق، می‌تواند زمینه را برای کاهش تهدیدات امنیتی، مدیریت خردمندانه منابع و جلب سرمایه‌گذاری پایدار فراهم آورد.