برندسازی گردشگری علمی بیابان لوت و تأثیر آن بر توسعه اقتصادی و پژوهشی دانشگاه بیرجند

Abstract

چنانچه فرآیند برندسازی گردشگری علمی بیابان لوت با محوریت دانشگاه بیرجند به صورت نظام‌مند و علمی اجرا شود، انتظار می‌رود این اقدام پیامدهای مثبت و گسترده‌ای در ابعاد اقتصادی و پژوهشی برای دانشگاه و منطقه به همراه داشته باشد. این پژوهش با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از روش نظریه داده‌بنیاد، داده‌های خود را از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ نفر از اساتید دانشگاه، پژوهشگران، مدیران اجرایی و فعالان گردشگری محلی استخراج کرده است. بر اساس یافته‌ها، اگر برندسازی گردشگری علمی بیابان لوت تحقق یابد، دانشگاه بیرجند خواهد توانست با تکیه بر ظرفیت‌های منحصربه‌فرد طبیعی منطقه (مانند کلوت‌ها، آسمان تاریک و اقلیم خاص) و توان علمی خود، جایگاه علمی و پژوهشی خود را در سطح ملی و بین‌المللی ارتقا دهد. این فرآیند می‌تواند زمینه‌ساز برگزاری همایش‌ها و رویدادهای علمی، توسعه شبکه‌های علمی و همکاری‌های بین‌المللی گردد و در نتیجه باعث جذب گردشگران علمی، افزایش سرمایه‌گذاری، رونق اقتصادی و اشتغال‌زایی در منطقه شود. همچنین، با اجرای این برندسازی، دانشگاه قادر خواهد بود پژوهشگران و دانشجویان بیشتری را جذب کند و به قطب پژوهشی و آموزشی منطقه تبدیل شود. با این حال، تحقق این اهداف منوط به رفع چالش‌هایی چون کمبود زیرساخت، نیاز به آموزش نیروی انسانی، تعارض میان حفاظت محیط زیست و توسعه گردشگری و تقویت هماهنگی نهادی خواهد بود. در صورت تدوین سند جامع مدیریت گردشگری علمی، توسعه زیرساخت‌ها، آموزش تخصصی جوامع محلی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تبلیغات دیجیتال، برندسازی گردشگری علمی بیابان لوت می‌تواند به توسعه پایدار اقتصادی و پژوهشی دانشگاه بیرجند بینجامد.