حکومت‌سازی طالبان در افغانستان؛ چالش‌های ژئوپلیتیکی فراملی و راهکارهای آن

Abstract

حکومت برای نظم بشر یک اصل و حکومت‌سازی برای کشورها مهم‌ترین بخش برای بقای کشورهاست. کشورهایی که پیش‌تر به آسایش اجتماعی و قدرت ملی رسیده‌اند، قبل‌تر از همه در امر حکومت‌سازی موفق شده‌اند. ساختن یک حکومت کارآ و مردمی آن‌ هم در کشوری مثل افغانستان (موقعیت حائل)، قطعاً با چالش‌های فراوان ژئوپلیتیکی در مقیاس‌های فروملی و فراملی روبه‌رویند. چالش‌های ژئوپلیتیکی در مقیاس فراملی در کشوری مثل افغانستان از تأثیرگذارترین مؤلفه‌ها در امر حکومت‌سازی است. تحقیق حاضر در تلاش است تا ضمن درک موانع و چالش‌های ژئوپلیتیکی طالبان در مقیاس فراملی برای ساخت یک حکومت مردمی و کارآ در افغانستان، به بررسی راهکارهای عملیاتی عبور از این چالش‌ها نیز بپردازد. تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش توصیفی-تحلیلی است. همچنین شیوه‌ی جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت هم پیمایشی(مصاحبه و پرسشنامه‌ای) و هم به شیوه‌ی کتابخانه‌ای صورت گرفته است. پس از گردآوری داده‌ها، به کمک روش کیو و استفاده از نرم‌افزارSpss اقدام به تحلیل گفتمان و الگوهای نظری نخبگان سیاسی راجع به مساله موردنظر پرداخته شد. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که اشتراکات سرزمینی-تمدنی با کشورهای همسایه، راهبردهای متضاد و مداخلات کشورهای همسایه، منطقه و قدرت‌های بزرگ در افغانستان و موقعیت ژئوپلیتیکی حائل افغانستان از مهم‌ترین چالش‌های حکومت‌سازی در افغانستان به‌حساب می‌آیند. همچنین ایجاد روحیه همکاری و حتی مشارکت با کشورهای جهان برای مبارزه با گسترش تروریسم جهانی، تعامل با نهادهای بین‌المللی حقوق بشری، سیاسی و اقتصادی و اتخاذ سیاست بی‌طرف فعال در سطح سیاست بین‌المللی به‌عنوان راهکارهای مهم گذار از این چالش‌ها شناسایی ‌شده است.