ارزیابی اثر تغییر ‌اقلیم بر خشکسالی کشاورزی به‌کمک شاخص SMDIبا استفاده از مدل‌ها و سناریوهای گزارش پنجم

چکیده مقاله

رطوبت خاک یک پارامتر تعیین‌‌کننده در بسیاری از فرآیند‌های پیچیده زیست محیطی است و نقش تعیین‌کننده‌ای در وقوع خشکسالی کشاورزی دارد. لذا در این تحقیق، با استفاده از داده‌های برآورد شده رطوبت خاک توسط مدل SWAP و داده‌های گزارش پنجم تغییر ‌اقلیم، خشکسالی کشاورزی به‌کمک شاخص کمبود رطوبت خاک برای دوره آتی (2039-2020) برای مزرعه گندم فاروب نیشابور تعیین شد. داده‌های اقلیمی به‌کمک شش مدل GCM و دو سناریو انتشار 5/4 و 5/8 برآورد و توسط مدل LARS-WG ریزمقیاس شدند. سپس داده‌های اقلیمی ریزمقیاس شده به‌همراه داده‌های زراعی، خاک و آبیاری وارد مدل SWAP گردید. در نهایت با استفاده از داده‌های رطوبت عمق صفر تا 30 سانتی‌متری خاک، خشکسالی کشاورزی به‌کمک شاخص SMDI مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد، دمای مینیمم، ماکزیمم و بارش در دوره آتی نسبت به دوره پایه افزایش یافته است و سناریو 5/8 نسبت به سناریو 5/4 دمای بیشتر و بارش کمتری را برآورد کرده است. همچنین میانگین SMDI در دوره آتی نسبت به دوره پایه برای هر دو سناریو افزایش یافته است. نتایج قطعیت مدل‌های GCM در برآورد شاخص SMDI نیز نشان داد تحت سناریو 5/4 مدل‌های‌ IPSL و MIROC بیشترین قطعیت و مدل Canesm2 کمترین قطعیت ولی تحت سناریو 5/8 مدل‌ MIROC بیشترین قطعیت و مدل‌های Csiromk-3.6 و GFDL کمترین قطعیت را دارند.