اثر تنش سرما بر برخی صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی در جمعیت‌های مختلف نرگس شیراز (Narcissus tazetta)

Authorsمحمد ضابط,فروغ نجفی حاجیور,زهره علیزاده,مسعود خزاعی
Journalفناوری تولیدات گیاهی
Page number141-159
Serial number۲۴
Volume number۲
Paper TypeFull Paper
Published At۲۰۲۵
Journal TypeTypographic
Journal CountryIran, Islamic Republic Of
Journal Indexisc
Keywordsپتانسیل اسمزی, پرولین, قندهای محلول, مالون دی‌آلدئید.

Abstract

گل نرگس یکی از مهم‌‌ترین گیاهان زینتی و دارویی از خانواده‌ نرگسیان می‌باشد. سرما یکی از تنش‌های غیرزیستی است که همه ساله خسارات قابل توجهی را به اقتصاد و چرخه تولید کشور تحمیل می‌کند. آزمایشی به صورت فاکتوریل با دو فاکتور در قالب طرح کاملاٌ تصادفی با سه تکرار در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند طی سال‌های 99-1398انجام شد. فاکتور A شامل 13 اکوتیپ‌ نرگس (آزادشهر، شهلای ‌شمال، شصت‌پر شمال، ‌شیراز1، ‌شیراز‌2، ‌یاسوج، کوچک‌عطری یاسوج، ‌طبس، خوسف‌1، ‌خوسف‌2، ‌بهبهان‌1، ‌بهبهان‌2 و ‌گچساران) و فاکتورB شامل چهار سطح دمایی (شاهد (دمای محیط)، 5+، صفر و 5‌- درجه سانتی‌گراد) بود. صفات پتانسیل اسمزی، پرولین، مالون دی‌آلدئید، قندهای محلول، فنل و درصد سرمازدگی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که با کاهش دما کلیه صفات افزایش نشان داد. پتانسیل اسمزی و پرولین مهم‌ترین صفات تأثیرگذار بر سرمازدگی بودند. اکوتیپ‌های یاسوج، طبس‌گلشن، شیراز1، کوچک عطری یاسوج، شصت‌پر شمال و آزادشهر حساس‌، اکوتیپ‌های خوسف2 و گچساران مقاوم و اکوتیپ‌های شهلای شمال، شیراز2، بهبهان2، خوسف2 و بهبهان1 اکوتیپ‌هایی حد واسط در مقاومت به سرمازدگی شناخته شدند. به طور کل، اکوتیپ گچساران مقاوم‌ترین و اکوتیپ طبس‌گلشن حساس‌ترین اکوتیپ نسبت به سرمازدگی شناخته شد. توصیه می‌گردد که مقدار تنش در مراحل مختلف رشد گیاه بررسی و آنتی¬اکسیدان¬ها و متابولیت‌های دیگر نیز مدّنظر قرار گیرد. محققینی که علاقمند به تحقیق در زمینه تنش سرما هستند، حتما اکوتیپ‌ها (گچساران مقاوم و طبس گلشن حساس) و صفات مهم‌ شناسایی‌شده (پتانسل اسمزی و پرولین) در این مطالعه را بیشتر مورد واکاوی قرار دهند.

Paper URL