بررسی آثار ترجمه ای فرهاد میرزا معتمدالدوله

Abstract

درباره تاریخ ترجمه در دوره قاجار مطالعات متعددی صورت گرفته و آثاری در این زمینه نگاشته شده است. با وجود کثرت این آثار باز هم وجوه مغفول درباره تاریخ ترجمه در این مقطع تاریخی وجود دارد. انجام مطالعات موردی می تواند تا حدودی این خلا مطالعاتی را برطرف سازد. مقاله حاضر که در زمره مطالعات موردی تاریخ ترجمه در دوره قاجار قرار می گیرد، تبیین‌گر زوایایی از تاریخ ترجمه در این دوره است. نوشتار پیش رو با تمرکز بر ترجمه های فرهاد میرزا معتمدالدوله، در صدد بررسی سبک ترجمه وی و تبیین کارکردهای آثار ترجمه ای اوست. علاوه بر ترجمه ها ، تالیفات فرهاد میرزا نیز حاکی از دانش زبانی وی و اتکای وی به منابعی غیر از زبان مادری اوست. مصداق بارز این ویژگی در کتاب مشهور وی قمقام زخار و صمصام بتاروکتاب زنبیل تبلور یافته است. یافته های حاصل از این پژوهش نشان می دهد که ترجمه های فرهاد میرزا بویژه نصاب انگلیسی وی کارکردی آموزشی داشته و سبک ترجمه وی ترجمه صرف نبوده و مترجم توضیحاتی را به متن اصلی افزوده، و در مواردی هم مطالبی را حذف نموده است.