بررسی وضعیت کشت زعفران در افغانستان و تاثیر آن بر اقتصاد ایران

Abstract

در دو دهه گذشته، کشت زعفران در افغانستان به‌طور قابل توجهی رشد کرده و به یکی از منابع مهم درآمد کشاورزی و صادرات این کشور تبدیل شده است. این تحول عمدتاً به دلیل تلاش‌های دولت، سازمان‌های بین‌المللی و بخش خصوصی برای ترویج کشت این محصول ارزشمند صورت گرفته است به طوری که این افزایش تولید، افغانستان را به یکی از رقبا و تهدیدات جدی برای ایران تبدیل کرده است و سطح زیر کشت زعفران نیز از چندین هکتار در دهه ۲۰۰۰ به نزدیک 10000 هکتار ( معادل 8 تا 10 درصد ایران) در حال حاضر رسیده است و سالانه نیز افزایش می یابد، از سوی دیگر همزمان با این کنش، قاچاق پیاز و زعفران ایران به صورت مساله ای جدی مطرح گردیده و اقتصاد کشور را متاثر ساخته است، رقابت بین ایران و افغانستان بر سر زعفران نشان‌دهنده اهمیت روزافزون این محصول در اقتصاد جهانی است. برای هر دو کشور، کشت جایگزین تریاک و کاهش مواد مخدر، بهبود فرآوری، بازاریابی و مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. از این رو، با توجه به اینکه از یک طرف توسعه صنعت زعفران می تواند پتانسیل های بزرگی را برای کشور ایران به همراه داشته باشد، و از طرف دیگر کشور افغانستان درصدد دستیابی به بازار جهانی و کسب سهم ایران است؛ این پژوهش به بررسی وضعیت کشت زعفران در افغانستان و تاثیر آن بر اقتصاد ایران پرداخته است. یافته های پژوهش نشان از این دارد که ایران در طول دو دهه گذشته با مشکلات داخلی و خارجی مانند خشکسالی، سو.مدیریت، تحریم، کاهش بهره وری و ... بر سر راه تولید، بسته بندی، صادرات مواجه بوده است که با رقبای نوظهور مانند افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی و... این مشکلات تشدید گردیده است که مقابله با این عوامل، ضرورت بازنگری سیاست های گذشته را در این زمینه یادآور می گردد