تحلیل جایگاه آفریقای جنوبی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (براساس برنامه هفتم توسعه 1407-1403)

چکیده مقاله

برنامه هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان یکی از اسناد بالادستی کشور، اهداف و چشم‌اندازهای پنج‌ساله را ترسیم و نقشه راه توسعه ملی را تعیین می‌نماید. این برنامه که اولین چارچوب سیاست‌گذاری در گام دوم انقلاب اسلامی به‌شمار می‌رود، می‌تواند باتوجه ‌به اولویت‌ها و انتخاب محورهای اصلی، به سیاست‌گذاری‌های بلندمدت و کاربردی در عرصه سیاست خارجی بپردازد. در این میان روابط ایران و آفریقای جنوبی که از دیرباز مورد توجه بوده است، با پیوستن ایران به گروه بریکس وارد مرحله جدیدی شده است. ایران می‌تواند در چارچوب برنامه هفتم توسعه به تقویت روابط خود با آفریقای جنوبی بپردازد؛ اما پیش از آن باید به این پرسش پرداخت که آفریقای جنوبی چه نقش و اهمیتی در سیاست خارجی و اقتصادی ایران در چارچوب برنامه هفتم توسعه ایفا می‌کند؟ در پاسخ به این سؤال، فرضیه پژوهش این است که برقراری ارتباط و پیوند عمیق و راهبُردی با کشور آفریقای جنوبی به‌عنوان یک کشور در حال ظهور، مواضع سیاسی مستقل، نقش منطقه‌ای و بین المللی، می‌تواند برای گسترش تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های صنعتی و فناوری برای جمهوری اسلامی ایران یک موقعیت عالی فراهم آورد. یافته‌های این تحقیق با استفاده از روش ماتریس سوات، در چارچوب نظری همگرایی منطقه‌ای مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش فرصت‌ها، تهدیدها و نقاط قوت و ضعف ایران و آفریقای جنوبی مورد مطالعه قرار گرفته است و در نهایت با ترسیم الگوی همکاری راهبردی، مسیر ارتقای سطح روابط ایران با آفریقای جنوبی از همکاری های عادی به راهبردی پیشنهاد گردیده است.