Identification and Molecular Characterization of Saffron Yellow Mosaic Virus in South and Razavi Khorasan Province

Abstract

زعفران ) Crocus sativus L .( یکی از باارزشترین محصولات اقتصادی و فرهنگی ایران است که بهصورت رویشی از طریق بنه تکثیر میشود و عملکرد و کیفیت آن تحت تأثیر آلودگیهای ویروسی قرار میگیرد. در این پژوهش، بهمنظور بررسی وضعیت آلودگی ویروسی زعفران و شناسایی مولکولی ویروس موزاییک زرد زعفران ) Saffron yellow mosaic virus, SYMV; Potyvirus crocitessellati (، تعداد ۱۵ نمونه برگ زعفران از مزارع استانهای خراسان جنوبی و رضوی در سال ۵۰۴۱ جمعآوری شد. استخراج اسید نوکلئیک وابسته به ویریون با روش VANA و توالییابی با فناوری ۰۱۰ پیروسکوئنسینگ انجام گرفت. نتایج تحلیل متاژنومیک نشان داد که ویروسهای جنس Potyvirus ، بهویژه SYMV ، غالبترین ویروسها در جمعیتهای زعفران ایران هستند. آزمون RT-PCR با آغازگرهای اختصاصی این جنس، حضور SYMV را در چهار جدایه متعلق به مناطق قائن، فردوس، بیرجند و تربتحیدریه تأیید کرد. توالی کامل ژنوم یک جدایه ایرانی ) Ir-Ferdows ( به طول ۷۱۰۸ نوکلئوتید تعیین و درخت تبارزایی با روش حداکثر درستنمایی ) Maximum Likelihood ( ترسیم شد. نتایج حاصل از درخت تبارزایی )شکل ۲( و ماتریس مقایسه زوجی توالی نوکلئوتیدی )شکل ۱( نشان داد که تمامی ۲۴ جدایه ایرانی SYMV )شامل جدایه این مطالعه و ۵۱ جدایه مرجع از بانک ژن( در یک خوشه فشرده و مجزا با حمایت بوتاسترپ ۵۴۴ درصد قرار گرفته و دارای شباهت نوکلئوتیدی ۱۸ تا ۵۴۴ درصد هستند. جدایه مربوط به ویروس موزائیک شلغم ) Turnip mosaic virus, TuMV ( به عنوان برونگروه، فاصله تکاملی قابل توجهی از این خوشه نشان داد که تمایز کامل دو گونه را تأیید میکند. توالی ژنومی جدایه ایرانی با شماره دسترسی PZ048999 در بانک ژن جهانی ثبت شد. علائم مشاهدهشده در گیاهان آلوده شامل زردی، موزاییک و پیچیدگی برگها بود. این یافتهها برای نخستینبار حضور قطعی SYMV را در استان خراسان جنوبی و همچنین ردیابی آن را در استان خراسان رضوی تأیید میکند. نتایج این مطالعه بر لزوم پایش مستمر، توسعه روشهای تشخیص اختصاصی و مدیریت ناقلین برای جلوگیری از گسترش ویروسهای نوظهور زعفران تأکید دارد.