بررسی اثر ضدقارچی برخی اسانسهای گیاهان دارویی بر افزایش عمر انبارمانی و مشخصههای کیفی میوه انار

Abstract

عصاره و اسانس برخی از گیاهان دارویی دارای خاصیت ضد میکروبی می¬باشند، که جایگزین مناسبی برای قارچ‌کش¬های شیمیایی محسوب می¬گردند. لذا استفاده از اسانس¬های گیاهی در افزایش انبارمانی و حفظ کیفیت محصولات باغبانی به¬عنوان ایده¬ای جدید در کشاورزی نوین مطرح می¬باشد. این مطالعه به¬منظور تعیین اثر ضد قارچی اسانس¬های زنجبیل، زنیان، ترخون و هل در پنج غلظت صفر، 200، 400، 600 و 800 میکرولیتر در لیتر روی میوه انار جهت جلوگیری از رشد قارچ پنی¬سیلیوم در شرایط In vitroو In vivo است. نتایج آزمایش In vitro نشان داد که افزایش غلظت اسانس¬ها، فعالیت ضد قارچی آن¬ها را نیز افزایش می¬دهد، به¬طوری¬که کم¬ترین قطر کلونی قارچ از غلظت 800 میکرولیتر بر لیتر اسانس به¬دست آمد. مقایسه میانگین نوع اسانس نشان داد که، بیش¬ترین میزان بازدارندگی از رشد قارچ در اسانس زنجبیل و کم¬ترین میزان در اسانس هل بر روی رشد کلنی قارچ مشاهده شد. نتایج اثر متقابل نشان داد که غلظت¬های بالاتر از 200 میکرولیتر در لیتر اسانس زنیان مانع رشد 100 درصدی کلنی قارچ شدند. در شرایط In vivo بهترین ظاهر میوه در انار¬های آغشته به اسانس¬های زنیان و زنجبیل به¬دست آمد وکم¬ترین آن در اسانس هل مشاهده شد. اسانس زنجبیل دارای بیش¬ترین میزان مواد جامد محلول (79/15)، فنول کل (194/0 میلی¬گرم اسید گالیک بر 100 گرم وزن تر) و سفتی بافت میوه (67/7 نیتون بر کیلوگرم) بود. بیش¬ترین pH آب میوه و میزان آنتی¬اکسیدان از تیمار اسانس زنجبیل و زنیان حاصل شد. نتایج اثر متقابل تیمارها نشان داد که بیش¬ترین میزان آنتی اکسیدان میوه¬های انار آلوده به قارچ پنی¬سیلیوم در تیمار 800 میکرولیتر در لیتر اسانس زنیان به¬دست آمد. نتایج این بررسی نشان داد که می¬توان از اسانس¬های گیاهی زنجبیل و زنیان به¬عنوان کنترل¬کننده بیماری¬های پس از برداشت در محصولات کشاورزی استفاده کرد.