اولویتبندی سیلخیزی زیرحوضهها با استفاده از مدل COPRASدر جنوب شهرستان بیرجند

چکیده مقاله

یکی از چالش مهم برای کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه، افزایش شدت و فراوانی رویدادهای سیلهای بزرگ و فاجعهبار در دهههای اخیر بوده است. سیل به عوامل مکانی و زمانی مانند الگوهای آب و هوا، توپوگرافی و ژئومورفولوژی حوزههای آبخیز بستگی دارد. تاثیر همه عوامل در رخداد سیل در مناطق مختلف یکسان نیست، برای تعیین تاثیر عوامل روشهای مختلفی استفاده میشود. در این تحقیق برای اولویتبندی سیلخیزی زیرحوضهها در جنوب شهر بیرجند از مدل COPRASکه یک مدل تصمیمگیری چندمعیاره است، استفاده شد. ابتدا معیارهای مورفولوژیکی مساحت، محیط، شیب، زمان تمرکز، ضریب فشردگی، ضریب انشعاب، ضریب شکل، طول آبراهه اصلی و شاخص NDVIتعین شد و با استفاده از روش آنتروپی اهمیت نسبی هر معیار بدست آمد. در ادامه با استفاده از مدل کوپراس زیرحوضهها اواویتبندی شد. نتایج نشان داد که معیار شیب با اهمیت نسبی 0/14در منطقه بیشترین تاثیر را داشته است و زیر حوضه علیشاه در اولویت اول از نظر سیلخیزی قرار گرفت. شیب متوسط زیر حوضهها بالای 25درصد می باشد که نشان دهنده کوهستانی و خشن بودن آنهاست، بنابراین علاوه بر مدیریت و روشهای بیولوژیکی نیاز به روشهای ترکیبی مکانیکی نیز میباشد.