جایگاه هوش مصنوعی در کنترل و پایش آتش سوزی جنگلها در ایران و جهان

چکیده مقاله

آتشسوزی یکی از مشکلات اساسی در مدیریت جنگلها است که تحت تأثیر عوامل مختلف انسانی و طبیعی و همچنین افزایش دمای ناشی از تغییر اقلیم افزایش یافته شده است. در همین راستا هوش مصنوعی یکی از ابزارهای کارآمد در زمینه پایش، شناسایی مناطق حساس به آتشسوزی و مدیریت اصولی جنگلها جایگاه ویژهای نزد پژوهشگران و مدیران پیدا کرده است. براین اساس در این پژوهش مقالات منتشر شده در ارتباط با استفاده از هوش مصنوعی و آتشسوزی جنگلها در Scopus با واژههای Forest Fire و Artificial intelligence در بازه زمانی ده ساله اخیر از 2015 تا 2025 جستجو شد. نتایج پژوهش نشان داد در این دهه 457 اثر علمی با هدف استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت آتشسوزی در 86 کشور مختلف منتشر شده است. در این بین کشورهای چین، هند، انگلیس، ایران و ترکیه به ترتیب با 147 ، 51 ، 50 ، 35 و 34 مقاله منتشر شده بیشترین سهم را در استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت آتشسوزی داشتهاند. همانطور که نتایج پژوهش نشان میدهد ایران نیز با انتشار 35 مقاله سهم بسزایی در استفاده از هوش مصنوعی در این زمینه داشته است. اگرچه این ابزار ارزشمند میتواند کمک شایانی به پژوهشگران و محققان این زمینه داشته باشد اما باید توجه داشت این ابزار تصمیمگیر نیست و کاربر انسانی باید با درنظرگیری جوانب مختلف موثر بر آتشسوزی، تصمیمهای مناسب را اتخاذ نماید.