کنکاشی در ریشه ها و ماهیت فتنه در ایام حکومت امام علی(ع)

Abstract

در دوران خلیفه سوم و بویژه از سال 30هجری به بعد اوضاع جامعه اسلامی آشفته شد و شبهات و فتنه-ها نمودار گردید. این اوضاع در روزگار حکومت امام علی (ع) اوج گرفت و نافرمانی¬های سیاسی(قاعدین)، کینه¬های فردی و قبیله¬ای و نهایتا جنگ¬های داخلی(جمل، صفین، نهروان) جای اطاعت، همدلی و صلح و آرامش را گرفت. با توجه به اینکه علی(ع)، از نظر مسلمانان نزدیک¬ترین شخص به رسول خدا(ص) و سرشناس¬ترین مسلمانان از لحاظ سابقه و علم و عمل بود و با اجماع عمومی مسلمانان نیز به خلافت رسید، این سوال وجود دارد که چرا این فتنه¬ها بروز کرد و ریشه¬های آن چه بود؟ در این مقاله با بهره¬گیری از روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر تاریخی و نیز کلام امام(ع)، در صدد پاسخ به این سوال برآمده¬ایم. به نظر نگارندگان ریشه¬های بروز فتنه را باید در دوران بیست¬و¬پنج¬ساله پس از رحلت پیامبر(ص) و ماهیت آن را در دوری مسلمانان از اسلام راستین جست¬وجو نمود.