بررسی نقش و اثربخشی سرویس‌های سواری اشتراکی و کارپولینگ در پایداری حمل و نقل شهری

Abstract

این پژوهش باهدف بررسی عمیق نقش و اثربخشی سرویس‌های سواری اشتراکی و کارپولینگ در پایداری حمل‌ونقل شهری، به تبیین پتانسیل این راهکارهای نوین در مواجهه با چالش‌های فزاینده کلان‌شهرها می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تحلیل جامع چگونگی تأثیر این سیستم‌ها بر ابعاد سه‌گانة پایداری؛ زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی است. روش تحقیق، از نوع توصیفی - تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، شامل مرور نظام‌مند کتاب‌ها، سایت‌ها و مقالات علمی - پژوهشی معتبر داخلی و خارجی، به گردآوری و تحلیل محتوای اطلاعات پرداخته است. یافته‌ها به‌وضوح نشان دادند که سواری اشتراکی و کارپولینگ می‌توانند به‌عنوان کاتالیزورهای مهمی برای پایداری عمل کنند؛ به‌طوری‌که در بعد محیط‌زیست، به کاهش چشمگیر انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلاینده‌های هوا و بهینه‌سازی مصرف سوخت منجر می‌شوند. از نظر اجتماعی، این سیستم‌ها با کاهش ازدحام ترافیک، بهبود دسترسی به خدمات شهری و تقویت تعاملات اجتماعی، به ارتقای کیفیت زندگی و رضایتمندی شهروندان کمک می‌کنند. همچنین، از جنبه اقتصادی، صرفه‌جویی در هزینه‌های حمل‌ونقل فردی و افزایش کارایی کلی شبکه شهری، پتانسیل قابل‌توجهی برای رشد و توسعه پایدار اقتصادی را به همراه دارد. بااین‌وجود، پیاده‌سازی موفق این رویکردها در بافت ایران با چالش‌های متعددی از جمله موانع فرهنگی، زیرساختی و قانونی روبه‌روست. نتایج این پژوهش بر اهمیت فوری تدوین سیاست‌های حمایتی هوشمندانه، توسعه پلتفرم‌های فناورانه و کاربرپسند، و انجام فرهنگ‌سازی گسترده برای ترویج استفاده از این سرویس‌ها در ایران تأکید می‌کند. در نهایت، این مطالعه مسیر حرکت به‌سوی سیستم حمل‌ونقل شهری پایدارتر، کارآمدتر و دوستدار محیط‌زیست را ترسیم کرده و ضرورت یکپارچگی این سیستم‌ها را با سایر شیوه‌های حمل‌ونقلی برای دستیابی به شهرهای هوشمند و تاب‌آور برجسته می‌سازد.