ارزیابی جهت‌گیری‌های پژوهشی و شناسایی شکاف‌های تحقیقاتی و موضوعات نوپدید در همایش‌های ملی زعفران ایران

چکیده مقاله

بررسی جهت ­گیری ­های تحقیقاتی زعفران از حیث شناخت موضوعات جدید پژوهشی، آگاهی از شکاف­ های تحقیقاتی و ارایة مسیر برای پژوهش ­های آتی دارای اهمیت است. در این تحقیق، روند پژوهش ­ها طی هفت دوره برگزاری همایش­ ملی زعفران (از سال 1367 تا سال 1403) مورد بررسی قرار گرفت. موضوعات پژوهشی به 8 محور اصلی، 17 شاخه و 98 گروه فرعی تقسیم­ بندی شد. بر اساس نتایج حاصل از هشت محور تحقیقاتی اصلی، از 601 مقاله ارایه شده در همایش­ های ملی زعفران، تعداد 236 مقاله (39.3 درصد) به موضوع تولید و به­ زراعی، 90 مقاله (14.9 درصد) به مصارف و کاربردهای زعفران، 77 مقاله (12.8 درصد) به مسایل برداشت و پس از برداشت، 73 مقاله (12.1 درصد) به مسایل اقتصادی، 55 مقاله (9.1 درصد) به ژنتیک، به­نژادی و بیوتکنولوژی، 24 مقاله (4.0 درصد) به آفات و بیماری­ ها، 19 مقاله (3.2 درصد) به مکانیزاسیون و 27 مقاله (4.5 درصد) به سایر موضوعات تعلق داشتند. در تمامی این محورهای تحقیقاتی بیشترین تعداد مقاله در همایش هفتم منتشر شده است. در خصوص مدیریت تغذیه­ای زعفران در کل همایش­های ملی تعداد 104 مقاله (17.3 درصد کل مقالات) به­صورت مستقل یا تلفیقی با سایر موضوعات انتشار یافته است. فناوری­ های نوین از همایش پنجم تا هفتم مورد توجه خاص محققان قرار گرفته است. موضوعاتی مانند تغییر اقلیم، تولید ارگانیک، مدیریت آبیاری، شناسایی و مدیریت بیماری ­ها، کاربردهای پزشکی، زیست­ فناوری و به­ نژادی و نیز ترکیبات زعفران در آخرین دوره برگزاری همایش بیشتر مورد توجه محقان قرار گرفته­ اند. برخی موضوعات زراعی مانند بستر کاشت بنه، تکثیر و تولید بنه بذری، شرایط ذخیره­ سازی بنه و خصوصیات فیزیکی خاک، کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته ­اند.