ایران و عربستان سعودی: بهره وری از نیروی هژمونیک ساز نفت لزوم تغییر قاعدة بازی از معمای زندانی به معمای شکار گوزن

Abstract

غالب پژوهش ها با موضوعیت ایران و عربستان ، به ویژه آثار اخیر ، در فضایی کاملا آنارشیک و مبتنی بر رئالیسم تهاجمی تکوین یافته اند. تعداد اندکی نیز ضمن اعتراف به واگرایی جهان اسلام با الگوبرداری از اتحادیة اروپا خواهان بسط فراگرد هم گرایی از نوع لیبرالیستی اروپا بوده اند. انتقاد وارد بر دستة اول این است که با این که داده های جامعی از وضعیت موجود ارائه می دهند ، آورده ای در تغییر و تلطیف اوضاع ندارند و غالبا تفسیرکنندة وضع موجود ند و همه از الگوی تکراری موازنة قوا متأثرند. در طیف دوم نیز، در فضای رئالیستی خاورمیانه، بستر تکوینی مناسبی به منظور هم گرایی و اتحاد از نوع « رژیم ها » لیبرالی فراهم نیست. در این نوشتار هدف این است که با بهره گیری از نظری ة ایدة میانه ای را بین این دو رویکرد ارائه کنیم تا ضمن این که نتیجة آن تلطیف اوضاع است، قابلیت اجرایی را در محیط رئالیستی نیز داشته باشد. فرضیة اولیه در حل وضعیت موجود اقدام مشترک دو کشور براساس نظریة رژیم هاست. آوردة نگارندگان این مقاله این است که دو کشور با تغییر قاعدة بازی و کاربست نظریة رژیم ها قادرند به هم گرایی برسند. این هم گرایی باعث حفظ و افزایش توازن و توان ژئوپلتیکی حوزة خلیج فارس خواهد شد، به گونه ای که سود واحدهای منطقه ای حفظ و تقویت می گردد . به علاوه ، در بعد فرامنطقه ای نیز همکاری مشترک دو کشور نقطة عزیمتی برای تکوین و اتساع فراگرد هم گرایی در سطح جهان اسلام محسوب می شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی توصیفی مستند به نظریات اندیشمندانی ازقبیل پوچالا و هاپکینز و کوهن و یانگ است