نقش خراسان جنوبی در نمودِ اقتصاد سیاسی شرقی ایران (با تاکید بر افغانستان)

چکیده مقاله

بایستگیِ افغانستان در اقتصاد شرقِ ایران، احیاگر مجدد نقش استان های شرقی در تجارت خارجی کشور، طی یک و نیم دهه‌ی گذشته، بوده است. این جستار، به وارسی جایگاه خراسان جنوبی در اقتصاد شرقی ایران، با روش تبیینی، ابزار کتابخانه ای جمع-آوری داده ها و چارچوب نظری اقتصاد سیاسی پرداخته است. با درنظرداشتِ رقابت های منطقه ای و رویدادهای جهانی چون تحریم-های جدید آمریکا، هدف کندوکاو مزبور، نگرورزی به جایگاه اقتصادی استان ها و کشورهای شرقیِ ایران در پیشرفت اقتصادی و برنامه ریزی های تجارت خارجی منطقه ایِ کشور، و بازگوییِ اهمال کاری پژوهشگران حوزه ی اقتصاد و سیاست از این پیش آمدگی راهبردی است. ازاین رو، نوآفرینی و ایده ی اصلی پژوهش، گونه ای آینده پژوهی و اثبات نقش فرامحلیِ خراسان جنوبی در چارچوب مفهوم جدید اقتصاد شرقی است. به منظور پاسخ به پرسش این گفتار، که توانمندی های محیطی خراسان جنوبی جهت گسترش روابط اقتصادی ایران-افغانستان کدام اند؟ محیط فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی-امنیتی و جغرافیایی این استان مطالعه گردید. اگرچه تعاملات بازرگانی کشور با همسایگان شرق متأثر از گفتمان غرب بوده است، اما برآیندها، گویای کارایی نقش فراملی خراسان جنوبی در پیش درآمدیِ اقتصاد منطقه ایِ ایران و افغانستان است. ازاین رو، مطالعات استان شناسی در ایران، می-بایست بر اهمیت سطوح فرامحلی نیز تمرکز یابند.