Knowledge Map of Desert and Arid Tourism....... نقشه دانش گردشگری بیابانی و مناطق خشک ....

Abstract

با توجه به افزایش روزافزون تقاضا برای تجارب گردشگری در محیط‌های طبیعی و بکر، شناخت دقیق ساختار دانش و روندهای پژوهشی در حوزه گردشگری بیابانی امری ضروری است. این پژوهش، با هدف پرده‌برداری از ساختار و دینامیک‌های پنهان در این حوزه، یک تحلیل جامع علم‌سنجی را بر روی ۱۹۰۰ سند علمی منتشر شده در پایگاه داده ScienceDirect در بازه زمانی 15 ساله (2010 - ۲۰۲۵) انجام داده است. یافته‌ها با بهره‌گیری از تحلیل هم‌رخدادی و نقشه‌برداری دانش، خوشه‌های مفهومی اصلی را شناسایی می‌کنند که نشان‌دهنده یک تغییر جهت از مطالعات صرفاً فیزیکی (مانند ژئوتوریسم و زیست‌بوم) به سمت رویکردهای میان‌رشته‌ای و اجتماعی (شامل توسعه پایدار، ابعاد اجتماعی-اقتصادی و مدیریت منابع) است. تحلیل‌های زمانی و تراکمی، اهمیت روزافزون مطالعات موردی در مناطق خاص (به‌ویژه در چین) و تبدیل مباحث پایداری به محور اصلی پژوهش‌ها را تأیید می‌کنند. این مطالعه ضمن ارائه یک دید کلان از وضعیت کنونی دانش، شکاف‌های پژوهشی موجود را نیز شناسایی می‌کند. نتایج این پژوهش می‌تواند به عنوان یک نقشه راه برای محققان و سیاست‌گذاران عمل کرده و آن‌ها را در جهت‌دهی به فعالیت‌های پژوهشی برای دستیابی به توسعه مسئولانه و پایدار در مناطق بیابانی یاری رساند.