تاثیر اندازه بهینه دولت بر اشتغال بخش خدمات در ایران

Abstract

تعیین میزان رشد بهینه مخارج دولت و اندازه مناسب آن، از موضوعات برجسته در حوزه اقتصاد بخش عمومی است. از ابزارهای اصلی دخالت دولت در اقتصاد، اجرای سیاست‌های مالی و تخصیص منابع برای انجام مخارج مختلف می‌باشد. مقدار مخارج دولت و نحوه تخصیص آن به بخش‌های مختلف اقتصادی، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر متغیرهای کلان اقتصادی مانند تولید ناخالص داخلی، رشد اقتصادی، و اشتغال تأثیرگذار است. اقتصاد ایران، به دلیل ساختار خاص خود، در بخش خدمات نقش مهمی دارد. این بخش به عنوان یکی از بزرگترین بخش‌های اقتصادی کشور، نقش برجسته‌ای در ایجاد اشتغال و تأمین نیازهای جامعه ایفا می‌کند. بنابراین، هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی اثر اندازه بهینه دولت بر اشتغال در بخش خدمات اقتصاد ایران است. در این پژوهش، برای تعیین اندازه بهینه دولت از روش کنترل بهینه استفاده شده است. داده‌های مورد استفاده در این تحقیق مربوط به دوره زمانی 1360 تا 1398 است. پس از تعیین اندازه بهینه دولت، اثر آن بر اشتغال در بخش خدمات با استفاده از روش خودرگرسیون با وقفه توزیعی (ARDL) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اندازه بهینه دولت در کوتاه‌مدت (وقفه‌های 1 و 2) اثر مثبت و معناداری بر اشتغال بخش خدمات دارد. همچنین، در بلندمدت نیز تأثیر اندازه بهینه دولت بر اشتغال این بخش مثبت و معنادار است. مقایسه نتایج نشان می‌دهد که میزان اثرگذاری اندازه دولت بر اشتغال در حالت بهینه، نسبت به وضعیت موجود، بیشتر است. این یافته نشان می‌دهد که توجه به تعیین و اجرای اندازه بهینه دولت می‌تواند به بهبود شاخص‌های اشتغال در بخش خدمات کمک کند. در کل، نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که مدیریت صحیح و تخصیص منابع بهینه از طرف دولت، می‌تواند به بهبود شرایط اشتغال و بهره‌وری در بخش خدمات انجامیده و در نهایت به رشد اقتصادی کشور کمک کند.