پسابرجام و لزوم بازخوانی پارادایم نه شرقی نه غربی

Abstract

این مقاله ضمن طرح خوانش‌های متفاوت از پارادایم "نه شرقی، نه غربی" سعی دارد اثبات نماید 1. این پارادایم به مثابه تعارض با قدرت‌ها و بازیگران خارجی است 2. مقدورات و محظورات اقتصادی و اجتماعی ایران، در تعارض با قدرت‌ها مغفول مانده است. هدف استراتژیک مقاله اقناع مخاطبان اصلی (سیاست سازان) در تلطیف و تعدیل سیاست خارجی و دوری از تعارض است. اعاده مشروعیت بین المللی ایران با شفاف سازی برجام، بستری مناسب جهت این هدف استراتژیک به‌ویژه با توجه به چرخش و نرمش سایر بازیگران در قبول برنامه هسته‌ای ایران است. گرچه مفروض اصلی این مقاله به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‌ای است، حتی اگر هم این مهم تحقق نیابد هم، بازخوانی این پارادایم به مثابه استراتژی موازنه منفی و تبدیل آن به موازنه مثبت فعال ضرورت دارد. سوال مقاله چرایی بازخوانی این پارادایم است و فرضیه و پاسخی که این مقاله ارائه می‌دهد، این است که وضعیت موجود و ملموس اقتصادی کشور، نتیجه سال‌ها تعارض با کشورهای مختلف در قالب این پارادایم است. در پایان نتیجه گیری شده است که این پارادایم گرچه شاید مناسب جو ملتهب اولیه انقلاب بوده ولی با نیاز فعلی به گفتمان بین‌المللی و ایفای نقشی پر‌رنگ‌تر، پارادایم بدیلی مطرح شده که ریشه در ادبیات کهن فارسی دارد و متناسب با گفتمان بین‌الملل، با پیغام صلح و درد مشترک بشریت است و همآوایی، با فرهنگ اسلامی نیز دارد.