پژوهشی بر نقش و شیوه بافت در تون بافی خراسان جنوبی (مطالعه موردی روستاهای خشک، خراشاد، گورید بالا و شورستان)

Authorsکاظم,امیرحسین چیت سازان,هما مالکی
Journalرجشمار
Page number۹۵-۱۱۳
Serial number۱
Volume number۲
Paper TypeFull Paper
Published At۲۰۲۱
Journal GradeISI
Journal TypeElectronic
Journal CountryIran, Islamic Republic Of

Abstract

پارچه‌بافی یکی از صنایع دستی ارزشمند خطه خراسان جنوبی است که از دیرباز بسیار مورد توجه مردم این منطقه بوده است. این هنر سنتی که در منطقه به نام "تون‌بافی" یا "توبافی" شناخته شده است، در حد وسیع در روستاهای خراسان جنوبی مرسوم بوده و نقش مهمی در اشتغال‌زایی و خودکفایی مردم داشته است. اگرچه امروزه پیشرفت‌های زیادی در زمینه تولید انواع پارچه صورت گرفته است، اما بدون شک صیانت از این هنر- صنعت سنتی به عنوان بخش مهمی از فرهنگ، تاریخ، و هویت این منطقه بسیار حائز اهمیت است. در این پژوهش با هدف شناساندن نقوش و طرح های اصیل، و شیوه بافت، به بررسی تون‌بافی منطقه خراسان جنوبی، به ویژه روستاهای خشک، خراشاد، گورید بالا و شورستان، از توابع این استان، پرداخته‌ شده است. در این راستا به این سؤالات پاسخ داده خواهد شد که چه نقوشی در تون‌بافی مناطق مورد مطالعه رایج بوده و وجه تسمیه و شیوه بافت آن‌ها چه بوده است. روش تحقیق تحلیلی- توصیفی و شیوه گردآوری اطلاعات به صورت میدانی و کتابخانه‌ای است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که محصول تون‌بافی پارچه‌ای است که به وسیله دستگاه‌های بافندگی چوبی از نوع دو وردی و چهار وردی تولید می‌شود. مواد اولیه مصرفی برای تون‌بافی در گذشته نخ پنبه‌ای و ابریشمی بوده است و امروزه از نخ‌های ویسکوز (برق) برای این منظور استفاده می‌گردد. چپرباف، گنتی، و خشتی از رایج‌ترین نقوشی هستند که در اکثر مناطق مورد مطالعه جهت تون‌بافی مورد توجه بوده است. این عناصر برگرفته از طبیعت اطراف در ذهن بافنده نقش بسته است.

Paper URL

tags: خراسان جنوبی تون‌بافی پارچه نقش بافت