نگرش کارآفرینانۀ جوانان مناطق کم‌برخوردار و تبیین عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن (مورد مطالعه: شهر بیرجند)

Abstract

پژوهش حاضر با هدف بررسی مهم‌ترین عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر نگرش کارآفرینانۀ جوانان انجام شده است. این تحقیق کاربردی بوده و به روش پیمایشی صورت گرفته است. جامعۀ آماری جوانان 18 تا 35 سال در مناطق کم‌‌برخوردار شهر بیرجند انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری از نوع طبقه‌ای بوده است و از 6 منطقۀ کم‌برخوردار به‌صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 376 نفر به‌دست آمد. روایی از نوع صوری و تحلیل عاملی تأیید شد. پایایی ابزار با استفاده از آزمون‌های آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و روایی همگرا سنجیده شد. یافته‌های جمعیت‌شناختی نشان داد، 52.7 درصد پاسخگویان مرد و 47.3 درصد زن بودند. در متغیر سطح تحصیلات، 43.4 درصد دارای مدرک دیپلم، 29.3 درصد کارشناسی، 13.3 درصد کاردانی، 4.5 درصد کارشناسی‌ارشد، 1.9 درصد ابتدایی، 6.6 درصد راهنمایی، و 0.05 درصد بی‌سواد یا دارای مدرک دکتری بودند. در وضعیت اشتغال، 51 درصد شاغل آزاد، 30.9 درصد بیکار، 13.3 درصد شاغل رسمی و 4.8 درصد شاغل قراردادی بودند. در این مطالعه تأثیر متغیرهای جامعه‌شناختی (سرمایۀ فرهنگی، سرمایۀ اجتماعی، سلامت خانواده، ساختار قدرت خانواده، رسانه‌، دینداری، هوش فرهنگی و پایگاه اجتماعی- اقتصادی) بر روی نگرش کارآفرینانۀ جوانان مناطق کم‌‌برخوردار بررسی شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری و آزمون رگرسیون انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد؛ تمامی متغیرها به‌جز متغیر ساختار قدرت خانواده بر نگرش کارآفرینانه جوانان مناطق کم‌‌برخوردار دارای رابطۀ مؤثر و مثبت بوده‌اند. همچنین، به‌ترتیب بیشترین تأثیر مربوط به متغیرهای سرمایۀ اجتماعی، هوش فرهنگی، رسانه، سلامت خانواده و سرمایۀ فرهنگی بوده است.