اثر پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان و پیرودوکسین بر بهبود جوانه زنی و رشد اولیه دو اکوتیپ گوار تحت تنش شوری

Abstract

گوار (Cyamopsis tetragonoloba L.) به‌عنوان یک گیاه دارویی و صنعتی ارزشمند، در مراحل اولیه رشد حساسیت بالایی به تنش شوری نشان می‌دهد. این پژوهش با هدف بررسی اثر پرایمینگ بذر با نانوذرات کیتوزان (۰، ۰.۵ و ۱ درصد) و پیریدوکسین (۰، ۰.۰۴ و ۰.۰۸ درصد) به‌صورت همزمان در قالب ۹ تیمار مختلف، بر شاخص‌های جوانه‌زنی و رشد اولیه دو اکوتیپ هندی و پاکستانی گوار تحت سطوح مختلف شوری (۰، ۷۵ و ۱۵۰ میلی‌مولار سدیم کلرید) انجام شد. صفات مورد ارزیابی شامل درصد جوانه‌زنی، طول گیاهچه، وزن خشک گیاهچه و محتوای کلروفیل a و b بود. نتایج نشان داد تنش شوری موجب کاهش معنی‌دار تمامی صفات در هر دو اکوتیپ شد، با این حال پرایمینگ بذرها با ترکیبات نانوکیتوزان-پیریدوکسین به‌طور چشمگیری عملکرد گیاهچه‌ها را در شرایط شوری بهبود داد. بیشترین اثر مثبت مربوط به تیمار ترکیبی ۱ درصد نانوکیتوزان و ۰.۰۸ درصد پیریدوکسین بود که در بالاترین سطح شوری نیز توانست درصد جوانه‌زنی، رشد اولیه و محتوای کلروفیل را به‌طور معنی‌داری افزایش دهد. اکوتیپ پاکستانی نسبت به اکوتیپ هندی تحمل بالاتری در برابر شوری نشان داد، اما هر دو اکوتیپ به پرایمینگ پاسخ مثبت دادند. این نتایج نشان می‌دهد پرایمینگ توأم نانوکیتوزان و پیریدوکسین می‌تواند رویکردی مؤثر و کاربردی برای بهبود جوانه‌زنی و استقرار اولیه گوار در خاک‌های شور و تقویت تولید این گیاه دارویی ارزشمند باشد.