پژوهشی در اسناد اکدی شوش با تأکید بر قوانین اجتماعی تمدن ایلام

Abstract

امنیت اجتماعی اصلی‌ترین هدفی است که هر جامعه متمدن در جهت رسیدن به آن گام برمی‌دارد و برای تحقق آن اصلی‌ترین نقش را قوانین حاکم بر آن جامعه ایفا می‌کنند. قوانین رایج در هر جامعه همواره نقشی اساسی در ایجاد عدالت اجتماعی، پایداری یک حکومت و به طبع سطح رضایت افراد جامعه از حکومت دارند؛ بنابراین، بررسی آن در حکومت‌هایی که در طول تاریخ دوام زیادی یافتند اهمیت بسزایی دارد در این راستا قوانین رایج در ایلام باستان نیز به عنوان حکومتی که علی‌رغم فراز و نشیب‌های زیاد بیش از دو هزار سال به حیات خود ادامه داد و حتی بر تمامی حکومت‌های پس از خود در فلات ایران به‌ویژه هخامنشیان تأثیری بسزا نهاد، بسیار قابل تأمل است؛ بنابراین در این پژوهش نگارندگان در پی آن هستند تا با استفاده از منابع موجود به بررسی قوانین در حکومت‌های ایلام باستان و همچنین وضعیت اجرای آن بپردازند. نگارندگان با سامان‌دهی اطلاعات دریافته از اسناد باستان‌شناسی به‌ویژه اسناد اکدی یافت شده از شوش و با کمک گرفتن از منابع کتابخانه‌ای به این مهم دست یافتند که مدارک موجود، سیستم دقیق و قانون‌مداری را در خصوص مسائل حقوقی ایلام باستان ارائه می‌دهد که با توجه به دوران مورد استفاده بسیار قابل توجه است. اهمیت سوگند خوردن در قوانین ایلام باستان نیز از جمله موارد مورد توجه در اسناد است که نقشی بسیار فراتر از یک شهادت کلامی داشته است و حتی در مواردی به طور مستقیم و صریح تعیین کننده حکم قضاوت نیز بوده است.