آسیب¬شناسی ترجمة سورة مزمّل با نگاهی به اثر مرحوم مهدی الهی قمشه¬ای

Abstract

لغت ترجمه که در منابع مختلف و موثق، به معنای گزاردن، گزارش کردن، گردانیدن از زبانی به زبان دیگر تعریف شده است، اصطلاحاً بر متونی دلالت دارد که غالباً در جهت فهم آیات قرآن کریم کاربرد داشته و استفاده می¬شود. نزول و گسترش معجزة قرآن کریم در جوامعی که مردمانی از هر فرهنگ، دانش و معرفتی با آن سروکار دارند و روشن نمودن اهداف و مقاصد آیات برای مخاطبان متفاوت این کتاب پر از رمز و رازهای حیاتی، عالمان و واعظان آگاه به این حوزه را برآن داشت تا آثاری گرانقدر و قابل تأمل را بیافرینند. این امر از گذشته¬های دور ادامه یافته تا به امروز که ترجمه¬هایی متعدّد و گرانبها چون ترجمة مهدی الهی قمشه¬ای به رشته تحریر درآمده است. پژوهش حاضر کوشیده است با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی، دیدگاه مرحوم الهی قمشه¬ای در باب ترجمة آیات 1الی 20 سورة «مزمّل» را مورد مطالعه و بررسی قرار دهد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که زبان ساده، قلم روان و سادة مترجم، اثرش را دلنشین و مورد قبول مخاطبان ساخته است. در این میان، بی¬توجهی مترجم به نقش ضمایر در آیات قرآن، عدم دقت به ترجمة بعضی از واژه¬ها که اشتباه معنا یا معادل¬سازی شده و یا از جمله حذف شده است. کاربرد اطناب در ترجمة محتوایی به طوری که واژه¬ها هیچ گونه معادلی در آیه ندارد، ضعف در نگارش مباحث ترجمه شده، آمیختگی شرح در میان متون و نگارش تفاسیری جزئی در حواشی کلام اصلی، از جمله آسیب¬های وارده بر اثر مترجم می¬باشد.