چالش‌های حکمرانی خصوصی‌سازی در آموزش عالی: نگاهی به ابعاد مختلف و تأثیرات آن بر توسعه

Abstract

خصوصی‌سازی سیستم‌های آموزش عالی، از فرایندهای کلیدی حکمرانی علمی، برای بهبود کیفیت و کارآیی آموزش و پژوهش در برخی کشورها محسوب می‌شود. امّا این روند ممکن است با چالش‌های متعدّدی مواجه شود که می‌تواند بر عدالت اجتماعی، کیفیت آموزش و پژوهش، تأثیرات منفی بگذارد. مقاله حاضر از نوع مروری، با مطالعة پژوهش¬های معتبر مرتبط با مبحث مقاله، به بررسی چالش‌های ناشی از خصوصی‌سازی در آموزش عالی و تأثیر آن بر حکمرانی علمی و فناوری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد، در پی این تحوّلات، مشکلاتی نظیر نابرابری در دسترسی به آموزش، کیفیت نامناسب برخی مؤسسات خصوصی، فقدان شفافیت مالی، دشواری در نظارت مؤثر، نبود هماهنگی بین مؤسسات دولتی و خصوصی و کاهش هم‌افزایی‌های علمی مشاهده می¬شود. در این راستا، تدوین قوانین دقیق برای خصوصی‌سازی، تقویت نظارت بر مکانیزم‌های تضمین کیفیت، ایجاد محدودیت‌های شهریه‌ای و مدیریت منابع مالی، ارتقای همکاری بین بخشی، پشتیبانی از دانشگاه‌های خصوصی بر اساس اصول اخلاقی و توسعه برنامه‌های آموزشی با رویکرد کارآفرینی، می‌تواند به بهبود حکمرانی علمی در سیستم‌های آموزش عالی خصوصی کمک کند. این مقاله با تأکید بر ضرورت همکاری میان دولت، مؤسسات خصوصی و نهادهای نظارتی، به‌دنبال ایجاد یک مدل حکمرانی علمی است که منجر به دسترسی عادلانه به آموزش عالی در چارچوب سیستم‌های خصوصی شود.