بررسی رمان‌های مذکّرات طبیبة و امرأة عند نقطة الصفر نوال السعداوی از دیدگاه نقدادبی فمینیستی

Abstract

زنان همواره در طول تاریخ در جهت احقاق حقوق خود کوشش‌های فراوانی داشته‌اند. امروزه نقد فمینیستی زن‌محور از شاخه‎‌های درخور توجّه نقد ادبی محسوب می‌شود. الین شوالتر نویسنده و منتقد آمریکایی بنیان‌گذار نقد زن‌محور چارچوبی در قالب چهار رویکرد زیست‌شناسانه، زبان‌شناسانه، روانکاوانه و فرهنگی برای تحلیل آثار ادبی ارائه داده است. در این جستار برآنیم تا با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر رویکردهای چهارگانۀ شوالتر دو اثر نویسندۀ فمینیستی مصری نوال السعداوی به نام‌های امرأة عند نقطة الصفر و مذکرات طبیبة را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم. نتایج حاصل از این پژوهش بر آن است که سعداوی در نوشته‌های خود در زمینۀ رویکرد زیست‌شناسانه به مؤلفه‌های: ختنۀ دختران، بیان تجربه‌های خاص زنانه، ذکر نام اندام‌های زنان و در رویکرد زبان‌شناسانه مؤلفه‌های: کاربرد اصطلاحات خاص زنانه، نمادها، زبان شاعرانه، توصیفات زنانه، جزئى‌نگری و در رویکرد روانکاوانه مؤلفه‌های: احترام به خود، احساس کمبودگی، آرزوها و آرمان‌ها، به دنبال مهر پدری، نگاه به خود، تحقیر، تلاش برای اثبات خود، خشم، خلأهای عاطفی، سرخوردگی، سرکوب، عشق، عواطف زنانه، ناامنی، ناامیدی، همدلی زنانه و در رویکرد فرهنگی مؤلفه‌های: اختلاف طبقاتی، ارتباط میان مادر و دختر، ازدواج، استقلال مالی، آگاهی، آموزش، بی‌پناهی، بی‌تفاوتی، تبعیض، تجاوز، تن‌فروشی، خشونت، فساد، فقر، محرومیت، مقاومت و هویت؛ اهتمام ویژه‌ای ورزیده است.هدف این پژوهش بررسی رمان‌های مذکّرات طبیبة و امرأة عند نقطة الصفر نوال السعداوی از دیدگاه نقدادبی فمینیستی می باشد.