فراتحلیل جایگاه ایرانیان در فرهنگ و ادب عربی عصر عباسی

چکیده مقاله

تأسیس دولت عباسی و حضور ایرانیان در تشکیلات اداری حکومت، یک رستاخیز جامع فرهنگی- ادبی بود. در این زمان، تمدّن ایرانیان در رأس فرهنگ¬هایی بود که ادب عربی را متحوّل کرد و موجب رشد همه جانبة جهان عرب شد. این واقعه، به عنوان نقطة عطفی در تاریخ ادب عرب، به آن¬ها چنان تشخّصی داد که در هیچ دوره¬ای سابقه¬ نداشت. این ویژگی در عصر عباسی و بلکه تا سالیان متمادی، پیروان بی¬شماری را با خود همراه نمود. پژوهش حاضر با فراتحلیل جایگاه ایرانیان در ادب عربی عصر عباسی به روش توصیفی- تحلیلی با مطالعة جامعه آماری 10 عنوان مقاله و استناد به منابع کتابخانه¬ای به توصیف موضوع پرداخته است. یافته¬های پژوهش حاکی از آن است که ایرانیان در حوزه¬های سیاسی، ادبی و ... خدمات ارزنده¬ای داشته¬اند. حضور ایرانیان در صدر وزارت باعث شد تا در دستگاه عباسی جایگاهی رفیع یابند. پذیرش دین مقدّس اسلام از جانب اقوام آریایی، موجب گرایش اعراب به آن¬ها شد. توجّه اعراب به دانش، فرهنگ و شکوه هنر و تمدّن ایرانیان باعث شد تا بسیار تأثیر گیرند. هم¬جواری سرزمینی نیز از امتیازاتی است که زمینة تعاملات فکری_ فرهنگی بین اقوام ایرانی و عربی گردید. تأسیس کتابخانه¬ها، مدارس، مراکز علمی و ترجمه، از دیگر اقدامات مؤثر بود.