بررسی رمان‌های مذکّرات طبیبة و امرأة عند نقطة الصفر نوال السعداوی از دیدگاه نقدادبی فمینیستی

چکیده مقاله

زنان همواره در طول تاریخ در جهت احقاق حقوق خود کوشش‌های فراوانی داشته‌اند. امروزه نقد فمینیستی زن‌محور از شاخه‎‌های درخور توجّه نقد ادبی محسوب می‌شود. الین شوالتر نویسنده و منتقد آمریکایی بنیان‌گذار نقد زن‌محور چارچوبی در قالب چهار رویکرد زیست‌شناسانه، زبان‌شناسانه، روانکاوانه و فرهنگی برای تحلیل آثار ادبی ارائه داده است. در این جستار برآنیم تا با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر رویکردهای چهارگانۀ شوالتر دو اثر نویسندۀ فمینیستی مصری نوال السعداوی به نام‌های امرأة عند نقطة الصفر و مذکرات طبیبة را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم. نتایج حاصل از این پژوهش بر آن است که سعداوی در نوشته‌های خود در زمینۀ رویکرد زیست‌شناسانه به مؤلفه‌های: ختنۀ دختران، بیان تجربه‌های خاص زنانه، ذکر نام اندام‌های زنان و در رویکرد زبان‌شناسانه مؤلفه‌های: کاربرد اصطلاحات خاص زنانه، نمادها، زبان شاعرانه، توصیفات زنانه، جزئى‌نگری و در رویکرد روانکاوانه مؤلفه‌های: احترام به خود، احساس کمبودگی، آرزوها و آرمان‌ها، به دنبال مهر پدری، نگاه به خود، تحقیر، تلاش برای اثبات خود، خشم، خلأهای عاطفی، سرخوردگی، سرکوب، عشق، عواطف زنانه، ناامنی، ناامیدی، همدلی زنانه و در رویکرد فرهنگی مؤلفه‌های: اختلاف طبقاتی، ارتباط میان مادر و دختر، ازدواج، استقلال مالی، آگاهی، آموزش، بی‌پناهی، بی‌تفاوتی، تبعیض، تجاوز، تن‌فروشی، خشونت، فساد، فقر، محرومیت، مقاومت و هویت؛ اهتمام ویژه‌ای ورزیده است.هدف این پژوهش بررسی رمان‌های مذکّرات طبیبة و امرأة عند نقطة الصفر نوال السعداوی از دیدگاه نقدادبی فمینیستی می باشد.