نقش ترجمه در تطوّر درون¬مایة و مفاهیم داستان کوتاه در ادب فارسی و عربی

چکیده مقاله

ترجمه با عنوان ابزاری قدرتمند در مسیر رشد و پیشرفت جهان معاصر، نقشی بی¬بدیل را ایفا می¬نماید. ترجمه از گذشته¬های بسیار دور، همواره مورد توجّه رهبران جوامع بوده و توانسته در بسیاری از عرصه¬ها از جمله به انتقال علوم و دانش¬ها و تجربیات ملّت¬های مختلف ورود کرده و زمینة ظهور و شکوفایی ملّت¬ها در نظام علمی جهانی را به ارمغان آورد. نوع ادبی داستان کوتاه که از ابداعات ادبیات نوین جهانی است، تغییری قابل توجّه در انواع ادبی به ویژه نثر ایجاد کرده است. نگاه نویسندگان به واقعیّت¬های جامعه و زندگیشان و بازتاب آن در قالب داستان کوتاه، نشان¬دهندة تأثیرپذیری جوامع از مضامین نو و جدید و تحوّلات آن می¬باشد. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تطبیقی با استناد به منابع مکتوب، به بررسی نقش ترجمه در تطوّر درون¬مایه و مفاهیم داستان کوتاه در ادب فارسی و عربی با مطالعة موردی دو داستان کوتاه ربیع فی الرّماد اثر زکریّا تامر و یکی بود یکی نبود اثر محمدعلی جمال¬زاده پرداخته است. نتایج حاصل شده حاکی از آن است که دو نویسنده به تأسی از سبک نگارش و اندیشة آثار غربی به بازتاب واقعیّت¬های زندگی روزمرّه که مردمانش شاهد آن هستند، تحلیل واقعیت¬ها به شیوة تک¬گویی درونی شخصیّت¬های داستان، کاربرد نماد، اعتراف به احساس ناامیدی که ناشی از ظلم حکومت مستبد زمانشان است و در نهایت، امیدسازی و تصویرسازی برای آینده¬ای نیک، برای سرزمین و وطنشان روی آورده¬اند و این مضامین، از جملة نکات برجسته و مشترک در دو اثر مورد مطالعه می¬باشد